Võ TắcVõ Tắc Thiên(chữ Hán: 武則天) (17 mon 2,625–16 tháng 12năm705), tên thật làVõ Chiếu(武). Bà là phụ nữ hoàng tuyệt nhất tronglịch sử Trung Quốc, và giữ lại nhiều tranh cãi về công tội giữa các nhà sử học. Bà đã thử qua các vị trítài nhân,chiêu nghi,hoàng phi,hoàng hậu,hoàng thái hậu,hoàng đế,thái thượng hoàng, nhưng sau cùng trước khi tắt hơi đã quay trở về với vị tríhoàng hậucủa nhà Đường. Câu hỏi bà nổi lên nỗ lực quyền ách thống trị bị những nhà sử họcKhổng giáochỉ trích khỏe khoắn nhưng những nhà sử học tập từ sau thập kỷ 1950 đã có cái quan sát khác về bà.(Theo wikipedia)hi lên ngôi nhà vua bà thay tên thành Võ Chiếu (武曌), chữ "Chiếu" trong thương hiệu bà vốn là chữ "chiếu" (照) nhưng mà để như ý bà sẽ tự tạo chữ mới (日月当空 nhật nguyệt đương không) cùng là trong những chữ trongVõ Hậu Tân tự. Bà là phái nữ hoàng độc nhất vô nhị tronglịch sử Trung Quốcđã lập ra triều đại của riêng biệt mình, bên Võ Chu (周), và giai cấp dưới danh hiệuThánh Thần Hoàng Đế((聖神皇帝) từ690đến705.Gia đình bà có xuất phát ở huyệnVăn Thuỷ(文水), ở trong quận Tinh Châu (幷州; bây chừ là thành phốThái NguyêntỉnhSơn Tây). Phụ vương bà là võ sư Hoạch (武士彠) (577-635), mtv thuộc một gia đình quý tộc lừng danh ở tô Tây. Chị em bà là Dương Thị (楊氏) (579-670), một phụ nữ thuộc gia đình quý tộc hoàng gianhà Tuỳ. Võ Tắc Thiên chưa phải sinh sống Văn Thuỷ, bởi cha bà phụ trách nhiều chức trách ở những nơi trong suốt cuộc đời. Bà được biết sinh ở Lợi Châu (利州) hiện là thành phốQuảng Nguyên(廣元市), phía bắc tỉnhTứ Xuyên, phương pháp Văn Thủy khoảng chừng 800 km về phía tây nam, nhưng một vài nơi khác cũng rất được cho là khu vực sinh của bà bao gồm cả thủ đôTrường An.

Bạn đang xem: Nữ Hoàng Đế Và 2 Lời Tiên Tri Bí Ẩn

Bà được gửi vào hậu cungĐường Thái Tôngnhà Đường vào tầm năm 637 và là mộtTài Nhân(才人), tức là một trong chín bạn thiếp cấp thứ năm. Thấy thương hiệu Võ Chiếu không đẹp,Đường Thái Tôngđặt tên cho bà là Mị (媚), có nghĩa là "duyên dáng, xinh đẹp", và vày vậy còn được người china gọi là Võ Mị Nương (武媚娘). Rất có thể thời gian này bà đã gặpthái tửLý Trịvà đã có quan hệ thân thiết với vị vua sau này này.

Năm 649, Đường Thái Tông băng hà, theo hình thức lệ, Võ Mị Nương yêu cầu rời cung để vàochùaCảm Nghiệp xuống tóc. Thái tửLý Trịlên ngôi, tức làĐường Cao Tông.

Năm 651,Đường Cao Tôngđưa bà trở về hoàng cung sau khoản thời gian đi bái tế cho phụ vương tại miếu Cảm Nghiệp. Cung phi họ vương của Cao Tông đã nhà động cung ứng đưa bà về để vì lúc ấy Cao Tông đang sủng ái Thục phi họ Tiêu, và mong mỏi dùng Võ Tắc Thiên trong câu hỏi tranh giành quyền lực. Tất cả thuyết lại nhận định rằng bà chưa từng rời hoàng cung. Tiêu phi bị thất sủng, tháng 5 năm 651, bà được phongChiêu Nghi, việc này bị các nhà nho chỉ trích nặng vật nài vì đã có lần là vợ của vua trước.

Năm 654, Võ Tắc Thiên sinh một nhỏ gái, nhưng lại đứa trẻ con bị chết sau khi sinh vài ba ngày. Trước lúc đứa trẻ em chết, Vương vợ có mang lại thăm, vì thế Cao Tông nghi ngờ hoàng hậu đang hạ thủ. Thần thoại cho rằng chủ yếu Võ Tắc Thiên vẫn giết bé để vu tội đến hoàng hậu. Võ Chiêu nghi được phong có tác dụng Thần phi.

Năm 655, Vương hoàng hậu và người mẹ mời đồng cốt yếm bùa mong muốn gia hại Võ Tắc Thiên, nhưng vấn đề bại lộ. Đường Cao Tông phế vứt Vương hoàng hậu, dù tương đối nhiều các đại thần can ngăn, độc nhất vô nhị là quốc cữuTrưởng Tôn Vô Kỵ.

Tháng 10 năm 655,Đường Cao Tôngphong Võ Thần phi làm cho hoàng hậu trước sự việc phản đối của rất nhiều đại thần. Vương hiền thê và Tiêu thục phi bị kết trọng tội, và bị Võ hậu sát hại một cách dã man. Năm 659, Võ hậu vu tội choTrưởng Tôn Vô Kỵ, miễn nhiệm đuổi ngoài triều đình, gạt được vật cản vật lớn nhất của mình.

Năm 660,Đường Cao Tôngbị trúng gió chợt quỵ, Võ hậu tức thì tham gia chính sự từ phía sau rèm cùng vua, nên được gọi làNhị thánh lâm triều. Cao Tông tuyệt nhất nhất đều nghe theo lời Võ hậu, tuy vậy nhận thấy sự nguy nan của bà, đề nghị đã ngầm ra lệnh choThượng quan lại Nghitìm bí quyết phế truất. Việc bại lộ,Thượng quan tiền Nghibị Võ hậu xử tội chết, Cao Tông cũng mất hết quyền lực, trả toàn phụ thuộc vào vào Võ hậu. (Tuy nhiên Võ hậu trong tương lai lại siêu trọng dụngThượng quan Uyển Nhi, là con cháu nội của Thượng quan Nghi).

Thái tửLý Trung(con của Cao Tông với một bạn thiếp thấp kém, Vương vợ nhận có tác dụng con) bị giáng với bị giết. Con cả của Võ hậu là Lý Hoằng được phongthái tử.

Năm 667, Cao Tông vượt yếu, giao chothái tửLý Hoằng giám quốc, thực tế vẫn vị Võ hậu làm cho chủ. Năm 674, triều đình tôn Cao Tông làThiên hoàng, Võ hậu làThiên hậu. Võ Tắc Thiên thích sử dụng tôn xưng Thiên hậu cho đến tận khi làm hoàng đế. Võ hậu phế Thái tửLý Hoằng, đưa nhỏ thứ nhì làLý Hiềnlên làmthái tử, rồi lại giángLý Hiền, đưa bé thứ tía làLý Hiểnlên thay.

Trong giai đoạn này, Võ hậu đã có nhiều cơ chế chính trị thay đổi mới, được reviews cao.

Năm 683, Đường Cao Tông băng hà, thái tử Lý Hiển lên ngôi, tức làĐường Trung Tông, Võ Tắc Thiên làmHoàng thái hậu, nắm toàn thể chính sự. Mộtthángsau, cùng với lý doĐường Trung Tôngđể vợ làVi hoàng hậulộng quyền, Võ hậu truất phế vua xuống làm Lư Lăng Vương, lập đàn ông thứ tứ (Lý Đán) lên làm vua, tứcĐường Duệ Tông. Trong các năm tiếp theo, Võ hậu thứu tự ra tay với các vương gia là bé của Đường Thái Tông như Việt vương Lý Trinh, Lang Nha vương vãi Lý Trọng.

Đồng thời Võ hậu mang đến xây dựng các cung điện, lớn nhất là tòa Minh Đường cao gần tía trăm trượng, sau đổi là Vạn Tượng Thần cung. Minh Đường hoàn thành, có kẻ dâng viên đá trên bao gồm chữ "Thánh mẫu lâm nhân, Vĩnh xương đế nghiệp" bắt buộc Võ hậu đổi tôn hiệu của chính mình làThánh chủng loại thần hoàng.

Năm 690, sư Pháp Minh dâng tư quyểnĐại Vân kinhca ngợi Võ hậu làPhật Di Lặcxuống trần, là nhà của thiên hạ. Võ hậu không đúng in rồi phạt ra khắp nơi, đề cao Phật giáo bên trên Đạo giáo.

Xem thêm: Máy Tạo Độ Ẩm Cho Vườn Lan, Giàn Lan Tốt Nhất, Máy Tạo Ẩm Cho Lan

Tháng 9 năm 690, Võ hậu đăng vương Hoàng đế, thay đổi quốc hiệu là Chu cùng với ý kế tục sự nghiệpnhà Chuxưa kia, quốc tính là họ Võ, tônChu Văn Vươnglàm Thủy tổ Văn hoàng đế. GiángĐường Duệ Tôngxuống làm cho Hoàng tự, rồi tiếp nối phế bỏ, lại phong con cháu làVõ quá Tựlàm Ngụy vương,Võ Tam Tưlàm Lương vương.

Trước đó, Võ hậu đổi phương pháp viết chữ Chiếu vào tên của bản thân mình thành (曌), với hình mặt trời, mặt trăng bên trên không, để tỏ quyền về tối thượng. Cùng với đó là 11 chữ khác gọi làVõ hậu tân tự

Lý thuyết chủ yếu trị Trung Quốc truyền thống không chất nhận được một thiếu nữ được lên ngôi, Vũ hậu quyết định dẹp yên phòng đối với đưa những quan lại trung thành vào triều. Thời thống trị của bà để lốt ấn về việc xảo quyệt tài tình và chăm quyền hung bạo. Dưới thời cai trị, bà lập ra cảnh sát mật để đối phó với bất kỳ chống đối nào có thể nổi lên, với cái brand name khét tiếngLai Tuấn Thần,Chu Hưng, tuy nhiên đồng thời cũng có thể có những hiền đức tài nhưĐịch Nhân Kiệt.

Khi về già, Võ hậu sủng ái nhị anh emTrương Dịch ChivàTrương Xương Tônglà nhị kẻ bất tài tuy vậy đẹp trai, khiến cho triều đình khôn cùng bất bình. Mon 10 năm 695, sau rất nhiều lần thêm chữ, tên của bà được thay đổi Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần Hoàng Đế, làm cho lễ phong thiền ngơi nghỉ Tung sơn.

Võ hậu ngần ngừ khi chọn người truyền ngôi, giữa con ruột họ Lý và con cháu ruột chúng ta Võ. Sau cuối với sự răn dạy giải của Địch Nhân Kiệt, bà quyết định lậpLý Hiểnlàm thái tử. Tuy vậy bà bắt những con thề độc rằng không được thiết kế hại họ Võ

Đến năm 705, Võ hậu không tính 80 tuổi đã rất tí hon yếu. Mon 2, tể tướngTrương Giản Chilãnh đạo cuộc đảo chính giết hai anh em họ Trương, xông vào cung buộc Võ hậu truyền ngôi mang lại thái tửLý Hiển.Đường Trung TôngLý Hiểnlại lên có tác dụng vua lần nữa, Võ hậu trở thànhThái thượng hoàng, rồi qua đời trong tháng 11 năm 705. Lúc lâm thông thường bà yêu mong dùngthụy hiệulàHoàng hậuchứ ko phảiHoàng đế, cho nên vì vậy không cómiếu hiệu.

Bà được chôn tạiCàn Lăng, cùng nơi vớiĐường Cao Tông. Bia mộ của bà là 1 trong những tấm bia để trống trọn vẹn (Vô trường đoản cú bi), với ý là để đời sau phán xét.

Mặc cho dù chỉ vĩnh cửu một thời hạn ngắn, theo một vài nhà sử học, đơn vị Võ Chu đã sở hữu một hệ thống bình đẳng buôn bản hội về giới tốt hơn so vớinhà Đườnggiai đoạn tiếp sau nó.

Nhìn vào những sự khiếu nại trong cuộc đời bà theo ám chỉ vào văn chương có thể mang lại các ý nghĩa: một thiếu nữ đã thừa qua mọi giới hạn của bản thân một cách không say mê hợp, thái độ đạo đức trả khi thuyết giáo về lòng trắc ẩn trong khi cùng lúc ấy lại tiến hành mô hình tham nhũng với hành xử một bí quyết xấu xa, cùng cai trị bằng cách điều khiển từ bỏ phía hậu trường.

Một tác giả nổi tiếng ngườiPháplàShan Sa(tức đánh Táp), sinh tạiBắc Kinh, đã viết một cuốn tè thuyết mang tính chất tiểu sử thương hiệu làImpératrice(tên giờ Việt làNữ hoàng, do phái nữ dịch đưa Lê Hồng Sâm dịch, sách được xuất bản tại Việt Nam hồi tháng 2 năm 2007) dựa vào cuộc đời của Võ hậu.

CÁC TRUYỀN THUYẾT

Trị con ngữa dữ

Đường Thái TôngđượcTây Vựctặng một con ngựa rất dữ thương hiệu là Sư Tử Thông, không có ai trị được. Võ Mị xin ra trị ngựa, với cha thứ là một trong những cây roi sắt, một cái búa sắt, một ngọn dao nhọn. Đường Thái Tông hỏi dùng đều thứ đó để làm gì thì Võ Mị vấn đáp rằng:"Trước hết dùng roi sắt mà đánh nó bắt chết thật phục; nếu như không chịu thì cần sử dụng búa sắt tấn công vào đầu nó; còn nếu sử dụng búa sắt đánh vẫn không được thì sử dụng dao đâm chết nó đi, vày thứ không trị được thì để làm gì?"

Giết con

Truyền thuyết cho rằng khi sinh người con đầu lòng là bé gái, Võ Chiêu nghi siêu không vui, dùĐường Cao Tôngthì vô cùng yêu quý. Một ngày khi Vương cung phi (không gồm con) vì hy vọng làm lành và cũng yêu thương trẻ nhỏ đến thăm đứa bé. Khi hiền thê ra về, Võ Chiêu nghi sẽ bóp mũi chết người con của mình. KhiĐường Cao Tôngvào thăm công chúa nhỏ, thấy nó đã chết, vô cùng giận dữ tra hỏi cung nữ, thì thấy bảo chỉ tất cả mỗi bà xã là tín đồ vào thăm. Vì vậy Cao Tông cho rằng hoàng hậu giết con mình vì ganh ghét.

*

Sợ mèo

Khi lên được ngôi cung phi rồi, Võ hậu trả thù Vương hậu phi và Tiêu thục phi bằng cách sai chặt hết thuộc hạ họ rồi bỏ vô chum rượu ngâm để họ không chết ngay. Tại đây Võ hậu đã bật mí với Vương hậu phi là chính tôi đã giết đàn bà để đổ tội. Vương thê thiếp đã kêu rằng: "Tại sao kẻ ác như ngươi nhưng mà sinh được con, còn ta thì không thể?", còn Tiêu thục phi thì nguyền rằng sẽ trở thành mèo nhằm đêm vào xé xác Võ hậu. Võ Hậu sợ mèo vì đã làm thịt chết con mèo nhưng bà từng mếm mộ nhất.Nhưng nó đã phản nghịch bà đi theo Vương vợ khi bà bị bắt vào lãnh cung. Bởi đó, bà trực tiếp tay giết nó và luôn luôn bị ám ảnh bởi tiếng mèo kêu, tối đêm thấy hình ảnh con mèo hiện tại về trong giấc ngủ.

Đày hoa chủng loại đơn

Võ hậu lúc lên ngôi Hoàng đế, oai quyền cao tột đỉnh, một ngày cuối đông ra sân vườn ngự uyển thấy cây xanh héo úa không hoa, đã phệ tiếng sai khiến cho toàn bộ các loài hoa trong vườn yêu cầu nở vào đúng ngày đầu năm mới Nguyên đán. Sáng Nguyên đán, Võ hậu ra vườn thấy toàn bộ các hoa đều nở tung, chỉ bao gồm hoa mẫu đơn vẫn ko nở. Võ hậu tức giận sai nhổ toàn cục mẫu đối kháng đi, đày mang đến phương nam. Cho nên chỉ bao gồm Giang phái nam là tất cả mẫu đối kháng đẹp.

Tượng Phật Long Môn

Võ hậu tôn sùngPhật giáo, đã sai bảo đục các tượng Phật tại quần thể vựchang đá Long Môn. Tại trên đây pho tượng chính giữa lớn độc nhất là tượngPhật Đại Nhật(Tỳ lô giá chỉ na- Vairocana) được điêu khắc theo khuôn khía cạnh của Võ hậu.

Vết sẹo của Thượng quan liêu Uyển Nhi

Thượng quan lại Uyển Nhilà cháu của Thượng quan liêu Nghi, Võ Tắc Thiên dùng làm con gái quan lo toàn bộ các việc văn thư trong hoàng cung và quanh đó triều đình.Trương Xương Tôntuy phục dịch Võ Tắc Thiên nhưng lại sở hữu tư tình cùng với Uyển Nhi, một lượt hai fan lén lút chạm chán nhau thì Võ Tắc Thiên bắt gặp. Tức giận, Võ Tắc Thiên sẽ ném cái chén bát vào giữa trán Uyển Nhi, tạo nên thành một chiếc sẹo lớn chính giữa trán. Tuy nhiên vết sẹo lại tạo cho Thượng quan tiền Uyển Nhi trông dễ thương hơn. Thế là từ đó lan truyền ra, các tiểu thư, mệnh phụ đều nhại lại vẽ chấm đỏ hoặc bông hoa mai vào thân trán, biến một mẫu mã trang điểm rất rất được yêu thích dưới triều công ty Đường.

Các thần thoại cổ xưa về dâm loạn

Có những truyền thuyết về sự việc dâm loạn của Võ hậu, một phần do đời sau thêu dệt, một trong những phần sự thật:

Võ hậu ốm, mời Thái y họ Trầm vào bốc thuốc, nhân đó hỏi về dung dịch kích dục. Trầm thái y dâng phương pháp có công hiệu, Võ hậu bắt ông giao hàng mình. Dù bổ dưỡng thế nào, Trầm thái y cũng không đáp ứng nổi, cuối cùng lao lực mà chết.

CON

Võ Tắc Thiên hết sức thích những tôn hiệu mĩ miều, do đó đã các lần núm đổi, thêm giảm chữ vào tôn hiệu, bao gồm:

Thánh Thần nhà vua (圣神皇帝)Tắc Thiên Đại Thánh nhà vua (则天大圣皇帝)Thánh chủng loại Thần Hoàng (圣母神皇)Kim Luân Thánh Thần nhà vua (金轮圣神皇帝)Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần hoàng đế (越古金轮圣神皇帝)Từ Thị Việt Cổ Kim Luân Thánh Thần nhà vua (慈氏越古金轮圣神皇帝)Thiên Sách Kim Luân Thánh Thần nhà vua (天册金轮圣神皇帝)

Các tôn hiệu của đời sau tôn phong