Phan Khôi (1887-1959) thuở nhỏ học chữ nho, đỗ tú tài Hán học (1905), nhưng mà ông không thích lao vào vào tuyến phố khoa cử, gửi sang tự học quốc ngữ với tiếng Pháp. Gồm cơ sở Hán học vững chắc, lại mau chóng tiếp thu bốn tưởng Âu Tây, Phan Khôi tất cả lối tư duy nhan sắc sảo, táo bị cắn bạo, đã đưa ra nhiều kiến giải lạ mắt trong hầu hết cuộc bàn cãi về học thuật, về triết học, sử học và những bài phê bình về Nho giáo trên báo Thần chung, vào loạt bài xích bình giảng thơ được tập hợp lại trong Chương dân thi thoại, rước lại cho tất cả những người đọc một cách hiểu mặn mà, lý thú về thơ Nôm, thơ quốc ngữ. Ông đã làm một vấn đề khó ai ngờ là sử dụng bạn dạng chữ Hán so sánh với phiên bản chữ Pháp để dịch gớm thánh mang đến Hội thánh Tin Lành.

Bạn đang xem: Lịch sử thơ ca việt nam


*

Thời Pháp thuộc, Phan Khôi được coi như như một bên báo kỳ cựu, đã có lần cộng tác đối với cả chục tờ báo như Thực nghiệp dân báo, Hữu Thanh, phụ nữ tân văn, đàn bà thời đàm, Đông Pháp thời báo, Trung Lập, Tràng An, Tri Tân, Tao Đàn; nhà trương tờ Sông Hương… Ông đã viết khoảng chừng trên một nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực: văn học, sử học, văn hóa, ngôn từ học, lý luận, chính trị, làng mạc hội…


Phan Khôi cũng là fan châm ngòi cho nhiều cuộc cây bút chiến sôi động trong thập niên 30 của chũm kỷ trước, như bàn cãi về Quốc học, tranh cãi về Truyện Kiều, tranh cãi về duy chổ chính giữa và duy vật, tranh luận về phong con kiến Việt Nam; từng “đọ bút” với nai lưng Trọng Kim, trằn Huy Liệu, Phạm Quỳnh, Trịnh Đình Rư, Tản Đà, Hải Triều, Nguyễn Tiến Lãng…
Không chỉ có thế, Phan Khôi cũng là người thứ nhất khai mở một lối thơ được hotline là “Thơ mới” trong lịch sử thơ ca Việt Nam. Bài Tình già của ông được không ít nhà nghiên cứu lịch sử dân tộc văn học coi như 1 “tuyên ngôn” của thơ mới vào mọi thập niên thời điểm đầu thế kỷ XX.
Thì ông Lý, ông Đỗ, ông Bạch, ông sơn choán trong đầu tôi rồi. Thơ Nôm ư? Thì cụ Tiên Điền, bà thị xã Thanh quan đè ngang ngực tôi làm tôi thở không ra. Loại ý nào mình thích nói lại ko nói ra được nữa, thì đọc đi gọi lại nghe như họ đã nói rồi. Mẫu ý nào không nói, mình thích nói ra thì lại bị phần nhiều niêm luật gò bó mà nói ko được. Bửa ra bản thân cứ loanh xung quanh luẩn quẩn trong tay họ hoài, thật là dễ tức…”.

Xem thêm: Full Bộ Ảnh Ngọc Trinh Lộ Hàng 100% Lộ Núm Không Che Mới Nhất 2018


Duy tân đi! Cải lương đi! Ông hô hét một sự cải cách. Còn sau đấy là nguyên văn bài xích “thơ mới” đầu tiên của ông:
Bài thơ Tình già vừa thành lập đã gây một giờ đồng hồ vang to gan mẽ, cả ý kiến khen cũng như chê, cổ vũ cũng tương tự bài xích khá sôi sục và kéo theo 1 loạt cuộc tranh biện giữa những đại biểu của nhị phía “thơ cũ” cùng “thơ mới”.
Năm 1941, cuộc tranh chấp của thơ mới, thơ cũ đã khép lại. Nhiều người dân trong cuộc có đủ tại sao để gạt vứt những nắm chấp. Trong Thi nhân Việt Nam – một công trình xây dựng được xem là tác phẩm trước tiên tổng kết về “thơ mới”, Hoài Thanh đã viết: “Đừng lấy một người sánh với cùng một người, hãy sánh thời đại cùng rất thời đại. Tôi quyết rằng trong lịch sử dân tộc thơ ca nước ta chưa bao giờ có 1 thời đại nhiều mẫu mã như thời đại này. Chưa bao giờ người ta thấy xuất hiện cùng một cơ hội hồn thơ mở rộng như thế Lữ, gặp ác mộng như giữ Trọng Lư, hùng tráng như Huy Thông, trong trắng như Nguyễn Nhược Pháp, ảo óc như Huy Cận, quê mùa như Nguyễn Bính, kỳ lạ như Chế Lan Viên… cùng thiết tha, rạo rực như Xuân Diệu (…). Tấn kịch mới, cũ trong phạm vi thơ ca đã kết liễu. Thơ new đã giành được quyền sống, sẽ chiếm phần lớn báo chí, sách vở, đã len vào mang đến học đường, cùng đã vào học đường, tuyệt nhất là làm việc nước ta, có nghĩa là thanh cầm đã to lớn lắm” (Một thời đại trong thi ca, chương khởi đầu trong Thi nhân Việt Nam).