Nằm sinh sống Trung Mỹ, bờ biển cả Panama một bên giáp với Đại Tây Dương, bên đó giáp với tỉnh thái bình Dương. Trước khi có nhỏ kênh đào, tàu thuyền tự Đại Tây Dương mong muốn sang Thái tỉnh bình dương hoặc trái lại sẽ nên đi vòng qua eo biển lớn Drake với mũi Horn, mặt đường dài 4.500km; dẫu vậy nếu trải qua kênh đào, nó chỉ từ 77km. Tuy nhiên trong quy trình xây dựng, ngay sát 28.000 người đã thiệt mạng.

Bạn đang xem: Lịch sử của kênh đào panama


Ý tưởng từ vắt kỷ 16

Năm 1513, Vasco Nunez de Balboa, công ty thám hiểm fan Tây Ban Nha trong chuyến đi dọc bờ đại dương Nam Mỹ đã nhận ra rằng eo khu đất nằm giữa tp Gamboa cùng cảng đại dương Kobbe của Panama nhiều năm gần 80km là con đường ngắn nhất nhằm tàu bè có thể từ Đại Tây Dương sang trọng Thái tỉnh bình dương và ngược lại nếu eo khu đất ấy được thay thế bằng một bé kênh đào.


Các kỹ sư theo dõi vấn đề xẻ núi đào kênh.

Ý tưởng của Balboa sẽ khơi mồng cho thắc mắc làm nạm nào để rút ngắn khoảng cách giữa nhì đại dương. Năm 1534, hoàng đế La Mã là Charles V ra lệnh khảo sát điều tra để xác minh xem có thể xây dựng một con kênh giỏi không. Tuy vậy những người điều tra cho rằng câu hỏi này là ko thể vì địa hình vượt phức tạp.

Trong rất nhiều thế kỷ tiếp theo, vài nước nhà cũng đang nuôi hoài bão đào kênh Panama tuy nhiên mãi mang đến năm 1881, một doanh nghiệp Pháp, lãnh đạo vì chưng Ferdinand de Lesseps, bạn đã trở nên tân tiến kênh đào Suez sống Ai Cập, ý định đào một con kênh ngang với mực nước biển, hệt như kênh đào Suez nhưng quá trình đo đạc đã minh chứng rằng còn nếu không làm âu thuyền thì tàu bè quan trọng qua lại, đặc biệt là khi thủy triều xuống thấp. Và mặc dù đã đổ vào 260 triệu USD cũng tương tự đã đào được 70 triệu mét khối đất nhưng lại cuối cùng, dự án công trình phải quăng quật ngang vì doanh nghiệp của Ferdinand de Lesseps phá sản.

Cuối năm 1896, Philippe Jean Bunau Varilla, kỹ sư Pháp, bạn đã cùng Ferdinand de Lesseps đào kênh Panama vận động các nhà lập pháp Mỹ download lại dự án này bởi lẽ lúc đó, tín đồ Mỹ cũng đang ý muốn đào một nhỏ kênh chiếu thẳng qua Nicaragua. Sau thời điểm Bunau Varilla chứng minh rằng Nicaragua có những ngọn núi lửa nguy hiểm, rình rập đe dọa sự bình an của tàu thuyền thì năm 1902, Quốc hội Mỹ gật đầu mua lại dự án công trình nhưng lúc ấy Panama là một phần của Colombia nên quốc gia này phủ nhận phê chuẩn thỏa thuận cho phép người Mỹ thực hiện đào kênh.

Với sự nạm vấn của Bunau Varilla rồi được sự thuận tình ngầm của Tổng thống Mỹ Theodore Roosevelt, người Panama nổi dậy và tuyên bố độc lập. Tiếp theo, cơ quan chỉ đạo của chính phủ lâm thời Panama có thể chấp nhận được nước Mỹ tất cả toàn quyền đối với một khoanh vùng rộng hơn 900km2 để thực hiện việc tạo kênh đào. Chưa hết, bé kênh đào ấy sau khi kết thúc sẽ do tín đồ Mỹ kiểm soát điều hành vĩnh viễn với sự đồng ý của cơ quan chính phủ lâm thời Panama.

Những góc tối

Năm 1904, bài toán tái bắt đầu khởi công đào kênh Panama bắt đầu bằng giải pháp xây dựng một tuyến đường sắt dùng làm chuyên chở máy móc thiết bị, mở màn từ thành phố Gamboa. Hàng nghìn công nhân mang vác vật tư trên vai, đi dạo trong những vùng rừng núi rậm trong số những ngọn núi với nhiệt độ mùa hè trung bình 37 độ C trong giờ đồng hồ vo ve sầu của loài ruồi vàng cùng muỗi. Vào mùa mưa, những trận mưa nhiệt đới như trút bỏ nước kéo dãn từ thời buổi này sang ngày khác đã khiến con sông Chagres tràn bờ, làm cho ngập lụt nhiều phần lán trại. Đã vậy đa số thực phẩm được các cái tàu đại dương từ Mỹ đem lại sau lúc vượt một quãng mặt đường dài 22.500km giả dụ tính từ điểm khởi hành là cảng San Francisco.

Xem thêm: Bộ Cờ Cá Ngựa Bằng Gỗ - Bộ Cờ Cá Ngựa Bàn Gấp Cao Cấp Made In Vietnam


Lắp để âu thuyền bên trên kênh đào Panama.

Kỹ sư Rufus Forde viết vào nhật ký: “Đôi khi bạn không bắt gặp mặt trời trong nhị tuần liên tiếp. áo quần luôn ẩm ướt vì cấp thiết phơi khô. Rắn độc mở ra khắp nơi, tôi đang tận mắt tận mắt chứng kiến 27 bạn chết vày bị rắn gặm trong thời gian chưa đầy 3 tháng. Và không những loài rắn, cái chết đến với shop chúng tôi dưới các hình thức: phần đông tảng đá nặng mặt hàng tấn bất thần lăn xuống, những con muỗi nhỏ nhắn li ti sở hữu mầm bệnh dịch sốt rét, phần nhiều cơn bè phái quét qua, chiếm đi hàng trăm mạng người…”. 

Kỹ sư trưởng John Findley Wallace xuống niềm tin đến nút đặt download từ Mỹ một chiếc… cỗ áo bằng kim loại để nếu như ông chết, xác ông có thể đưa về công ty thay do chôn vào rừng. John Findley Wallace cho biết thêm đến tháng 6-1905, ba phần tư công nhân hậu Mỹ sang đã bỏ trốn khiến cho ông phải mau lẹ tuyển người bản xứ Antigua, Barbados cùng Jamaica. Vào sổ ghi chép công tác làm việc hiện còn lưu giữ tại bảo tàng Hàng hải San Francisco, kỹ sư trưởng Wallace viết: “Người vứt trốn phần nhiều đều ko thể chống chịu nổi cuộc sống cơ cực, các bước nặng nhọc và thức nạp năng lượng thiếu thốn. Vào mùa mưa, sản phẩm tuần lễ liền chúng ta chỉ được cung cấp bánh mì với súp củ cải. Không ít lần công ty chúng tôi phải thuyết phục dân bản xứ bán ra cho chúng tôi những con la để ngã thịt nhưng chưa phải lúc nào cũng thành công vày loài la là phương tiện đi lại chính của họ trong bài toán vận chuyển hàng hóa từ nơi này đến nơi khác…”.

Người tiếp sau Wallace là kỹ sư trưởng John F. Stevens. Vì chưng nhận thức được tầm quan trọng đặc biệt của vấn đề giữ lau chùi và vệ sinh môi trường đề xuất Stevens chỉ định chưng sĩ William Crawford Gorgas phụ trách vấn đề này. Trước đó, hầu hết những người thao tác trên công trường thi công xây dựng kênh đào Panama các tin rằng rác thải thối rữa, đều hố cất phân người của các nhà dọn dẹp và sắp xếp lộ thiên cùng với vi khuẩn trong không khí có mặt từ đất nhiệt đới gió mùa đã gây nên bệnh sốt kim cương da cùng sốt rét yêu cầu để hạn chế lại nó, công nhân bản xứ thường xuyên nhai lá coca - là một số loại lá sau này được dùng để làm chiết xuất ra hóa học ma túy cocain. Chỉ riêng bác sĩ Gorgas nghi vấn muỗi là nguyên nhân nên ông vẫn yêu cầu toàn bộ công nhân rắc vôi bột xung quanh từng ngôi nhà, bỏ dầu hỏa xuống những vũng nước, bịt chắn hành lang cửa số và cửa ra vào bằng các tấm vải đề xuất bệnh sốt xoàn da gồm phần giảm xuống nhưng bệnh sốt lạnh lẽo tỏ ra ngoan cố kỉnh hơn. Theo chưng sĩ Gorgas, 80% công nhân đã đề xuất nhập viện tối thiểu 1 lần trong thời hạn 1906 vì dịch sốt rét. Chỉ đến khi ông buộc phải công nhân nên ngủ vào màn và phải uống dung dịch Quinin thường xuyên cũng giống như bôi dầu hỏa lên người trong suốt thừa trình thao tác làm việc thì dịch sốt rét mới thuyên giảm. Tuy vậy, nó đã và đang kịp giết chết gần 3.000 người.

Khi tai hại do bệnh tật giảm bớt, tai nạn ngoài ý muốn lao động trở thành vì sao gây tử vong mặt hàng đầu. Năm 1909, khi người công nhân đào một nhỏ mương sâu 12m, rộng 100m, nhiều năm 15km xuyên thẳng qua một hang cùng ngõ hẻm núi bao gồm biệt danh là “Hẻm núi địa ngục”, nó đang làm bị tiêu diệt hơn 100 bạn do đuối nước, cây đè, khu đất lở. Với khối lượng thuốc nổ được sử dụng lên tới 3 triệu kg, nhiều công nhân trước đó đã biết thành điếc một trong những phần do tác dụng phụ của dung dịch Quinin đề phòng sốt rét, chúng ta không nghe rõ tín hiệu lệnh tìm nơi ẩn náu khi những kỹ sư đốt dây cháy lừ đừ nên hàng trăm mét khối khu đất ập xuống đầu họ, trở thành nơi bọn họ đứng thành vị trí an ngủ cuối cùng.

Công nhân Antonio Sanchez đề cập với đàn ông mình: “Nhiều lao đụng bị yêu quý nặng, một số phải giảm cụt chi. Các bệnh viện trong khu vực kênh đào y như những cơ sở y tế thời chiến”. Khi đã trở nên cắt cụt chi, họ bắt buộc nghỉ việc với số tiền bồi thường ít ỏi. Nhân cơ hội này, những nhà sản xuất bộ hạ giả tuyên chiến và cạnh tranh ráo riết để giành được đúng theo đồng. Một nhà cung ứng là AA Marks đã tự hào rằng tuỳ thuộc giả chống thẩm thấu nước của họ “hoàn toàn tương xứng với nhiệt độ và điều kiện địa phương”, cùng là “loại duy nhất đáp ứng nhu cầu nhu cầu”. Vẫn theo Antonio Sanchez, một vài công nhân sau thời điểm bị cắt cụt một bàn chân hoặc một quãng xương cẳng chân rồi lúc được lắp chân giả, chúng ta lại liên tục làm việc. Nam nhi Antonio Sanchez cho biết: “Cha tôi nói tất cả lần ông tận mắt tận mắt chứng kiến một công nhân có chân giả khiêu vũ lên một dòng xe lửa chở vật liệu đang sẵn sàng khởi hành. Vì chưng mất thăng bởi nên ông ấy xẻ xuống, bị bánh xe lửa nghiến đứt làm cho đôi…”.

Tương lai của kênh đào Panama


Kỹ sư McCommick, tín đồ phụ trách câu hỏi xây dựng âu thuyền nói: “Âu thuyền - hay còn được gọi là hệ thống khóa nước là những tấm thép lớn tưởng lắp đặt tại những cao độ khác biệt dọc theo nhỏ kênh. Lúc thủy triều xuống thấp, tàu thuyền đi vào một trong những âu thì ô cửa thép nằm phía sau đuôi tàu với trước mũi tàu vẫn đóng lại, nước được bơm vào cho tới khi tàu thuyền qua được âu tiếp theo, mức độ vừa phải là 30m so với mực nước biển. Quy trình này được lặp đi lặp lại cho tới lúc mực nước ở âu cuối cùng bằng cùng với mực nước ở cửa biển, địa điểm tàu thuyền sẽ thoát khỏi kênh. Cứ các lần đóng mở 17 âu thuyền, 200 triệu lít nước sẽ chảy ra biển”.

Cuối năm 1999, cơ quan chính phủ Mỹ bao gồm thức chuyển giao quyền quản lý kênh đào đến Panama sau phần đông vụ biểu tình phản bội đối của fan dân nước này cơ mà Mỹ gồm quyền thực hiện vũ lực quân sự chiến lược để đảm bảo an toàn con kênh trước bất kỳ mối đe dọa nào so với Panama. Hiện tại, Mỹ là quốc gia sử dụng kênh đào các nhất, tiếp đó là Trung Quốc, Chile, Nhật Bản, Colombia, Hàn Quốc... Phần nhiều tàu thuyền trải qua kênh đào đều đề nghị trả chi phí dựa trên size và cân nặng hàng hóa. Phí của những con tàu béo nhất có thể lên cho 450.000USD/ lần. Trung bình mỗi tàu mất từ bỏ 8-10 tiếng để đi hết nhỏ kênh nhưng bắt buộc phải có hoa tiêu phía dẫn.

Hiện tại, kênh đào Panama đôi khi đã rơi vào tình thế tình trạng “thắt cổ chai” bởi vì với các kỹ thuật tiên tiến, những tàu mặt hàng - duy nhất là tàu chở container ngày càng bự hơn, mức độ chở cũng nhiều hơn. Vị thế, năm 2015, nó đã phải mở rộng để có thể cùng một lúc, 79% những tàu chở hàng trải qua thay do 45% như trước đó đó. Theo số liệu được thống kê của Cục cai quản kênh đào Panama, năm 2020 đã tất cả 2,1 triệu bé tàu đi qua con kênh này, mang về cho cơ quan ban ngành gần 2 tỉ USD.

Trong suốt quy trình xây dựng kênh đào Panama, tổng số đã có gần 28.000 tín đồ chết - kể cả khi dự án công trình còn bên trong tay bạn Pháp, hơn 8.000 fan khác với thương tật suốt đời. Giả dụ tính từ nửa thế kỷ 19 đến lúc này thì kênh đào Panama là công trình xây dựng do nhỏ người thực hiện có số yêu mến vong tối đa dù tiện ích do nó đem lại đã góp phần làm biến hóa nền kinh tế của đa số quốc gia trên hành tinh…