TPO - Sông Bạch Đằng là nơi ra mắt 3 trận thủy chiến bởi Đức vương Ngô Quyền, Vua Lê Đại Hành với Hưng Đạo Đại Vương è Quốc Tuấn lãnh đạo quân dân vn đánh chảy giặc ngoại xâm, nhấn chìm mộng xâm lược của những thế lực phương Bắc.

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Phương – chủ tịch Bảo tàng hải phòng đất cảng cho biết, khu di tích Bạch Đằng Giang ở trong địa phận thị xã Minh Đức (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng). Lý lịch di tích lịch sử thể hiện, thị trấn Minh Đức ngày này vốn là buôn bản Tràng Kênh xưa, nằm trong tổng dưỡng Động, thị trấn Thủy Đường (phủ tởm Môn, trấn Hải Dương).

Bạn đang xem: Lịch sử chiến thắng bạch đằng

*

Ông Nguyễn Văn Phương - Giám đốc kho lưu trữ bảo tàng Hải Phòng.

Tràng Kênh cũng là tên một hàng núi đá vôi, chạy dài theo phía Đông Bắc – Tây Nam, dựng lên bức tường thành bảo vệ biên giới phía Đông Bắc của tổ quốc. Dãy núi Tràng Kênh nằm trong vùng tứ giác nước được tạo vì sông Bạch Đằng, sông Giá, sông Liễu, sông Thải, sông Hà Thần, sông Hàm Long, sông Hang Lương, sông Móc…

Tràng Kênh ở trên bé đường giao thương mua bán thủy bộ huyết mạch, với địa điểm địa lý thuận tiện đường sông, mặt đường biển, địa hình đồi núi hiểm trở nên có vị trí quân sự quan trọng đặc biệt quan trọng.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, những tài liệu lịch sử vẻ vang và kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học đã cho thấy, chiếc sông Bạch Đằng là địa điểm từng ra mắt 3 trận thủy chiến do Đức vương vãi Ngô Quyền, Vua Lê Đại Hành cùng Hưng Đạo Đại Vương nai lưng Quốc Tuấn chỉ huy đánh rã giặc ngoại xâm, nhấm chìm mộng xâm lăng của những thế lực phương Bắc.

Để tưởng nhớ những vị nhân vật dân tộc, khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang được xây cất (từ năm 2008-2018) tại một vùng khu đất non nước lãng mạn thuộc thị trấn Minh Đức.

*
Khuôn viên khu di tích Bạch Đằng Giang, thuộc thị xã Minh Đức (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng).

Ngô Quyền làm tan quân phái mạnh Hán

Theo những tài liệu lịch sử, năm 938, vua nam giới Hán phong nam nhi là lưu lại Hoằng Tháo chỉ đạo thủy quân vượt biên sang xâm lược nước ta.

Đại Việt Sử cam kết toàn thư bao gồm ghi chép kế sách của Đức vương Ngô Quyền: “Bọn chúng hữu dụng ở thuyền, ta ko phòng bị trước thì cầm được thua chưa chắc chắn ra sao. Nếu như sai người đem cọc nhọn, đầu bịt sắt gặm ngầm trước cửa ngõ biển, thuyền của đàn chúng theo nước triều lên vào trong sản phẩm cọc thì tiếp nối ta dễ bề chế ngự, không cho chiếc nào thoát”.

Tại cửa ngõ sông Bạch Đằng, Đức vương vãi Ngô Quyền đã huy động hàng nghìn binh lực cùng nhân dân địa phương xây đắp trận địa cọc để tiếp đánh quân xâm lược. Hơn ba nghìn cây mộc được vót nhọn, bịt sắt rồi đóng góp xuống lòng sông trên một quãng dài 3 dặm.

Cuối năm 938, đoàn thuyền vì chưng Hoằng Tháo chỉ đạo rầm rộ vượt biển khơi vào cửa ngõ Bạch Đằng. Đức vương Ngô Quyền mang lại thuyền vơi ra khiêu chiến, bẫy địch đuổi theo vượt qua bến bãi cọc lọt vào trận địa mai phục của ta.

Sơ đồ thành công Bạch Đằng năm 938. Ảnh: bốn liệu tế bào phỏng, kho lưu trữ bảo tàng Hải Phòng

Khi đoàn thuyền giặc vượt qua vùng cửa ngõ biển, nước triều rút mạnh, quân ta quay lại phản công quyết liệt. Trận địa cọc nhô lên chặn đứng đoàn thuyền giặc, những chiếc bị cọc gỗ đâm thủng, va vào với nhau rồi chìm xuống loại sông. Hoằng tháo dỡ cùng vượt nửa binh lực bỏ mạng.

Sau thắng lợi lẫy lừng, năm 939, Đức vương Ngô Quyền đăng vương vua, xưng là Ngô Vương, lập ra nhà Ngô, đóng đô làm việc Cổ Loa (tức Đông Anh, tp. Hà nội ngày nay). Đại chiến thắng Bạch Đằng năm 938 được ghi vào lịch sử vẻ vang chống giặc nước ngoài xâm của dân tộc ta như một chiến công chói lọi, xong nền ách thống trị hơn 1000 năm Bắc thuộc, lộ diện một kỷ nguyên độc lập lâu lâu năm cho dân tộc bản địa Việt Nam.

Vua Lê Đại Hành đại win quân Tống, năm 981

Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và cụ tử Đinh Liễn bị ám sát, bé thứ Đinh Toàn bắt đầu 5 tuổi lên nối ngôi, triều đình công ty Đinh suy yếu. Nhân cơ hội này, công ty Tống ráo riết triệu tập binh lực sẵn sàng xâm lược nước ta.

Đứng trước vận mệnh tai hại của đất nước, triều đình đang suy tôn Lê Hoàn làm cho vua (tức Vua Lê Đại Hành), lập đơn vị Tiền Lê năm 980. Ông đặt niên hiệu là Thiên Phúc, quốc hiệu vẫn là Đại Cồ Việt, đóng góp đô tại Hoa Lư, ổn định định thực trạng nội bộ, rồi phân tách quân chống giữ những nơi hiểm yếu.

Theo những nhà nghiên cứu, mon 1/981, thủy quân của nhà Tống vày Hầu Nhân Bảo chỉ đạo ồ ạt tiến vào sông Bạch Đằng. Vua Lê Đại Hành thân chinh làm cho tướng thay quân, cho xây thành Bình Lỗ, sai đấu sĩ đóng cọc phòng sông dựa vào địa ráng hiểm trở của sông Bạch Đằng.

Xem thêm: Chiến Thắng Lịch Sử Điện Biên Phủ Mang Tầm Vóc Thời Đại, Chiến Thắng Điện Biên Phủ Mang Tầm Vóc Thời Đại

*

Sau thảm bại tại Bình Lỗ, quân Tống quay trở về sông Bạch Đằng và lọt vào trận địa mai phục vị Vua Lê Đại Hành bày sẵn.

Trận thủy chiến nhận chìm 6 vạn quân Mông – Nguyên

Trong trận đánh chống quân Mông – Nguyên bên trên Bạch Đằng năm 1288, Hưng Đạo Đại Vương trần Quốc Tuấn đích thân mang lại vùng đất Tràng Kênh và những làng xã sát bên để bày trận chặn đánh quân địch.

Theo sử sách chép lại, tháng 3/1288, biết được ý đồ vật rút quân bằng đường thuỷ qua sông Bạch Đằng của địch, Hưng Đạo Đại Vương nai lưng Quốc Tuấn đã chỉ đạo quân dân Đại Việt chuẩn bị một trận địa mai phục to trên sông. Quân ta đốn mộc lim, táu… trên rừng kéo về bên bờ sông và đẽo nhọn rồi cắm xuống lòng sông dẫn ra hải dương làm thành những bãi chông lớn.

Các cánh quân thuỷ bộ kín đáo mai phục sau dãy núi đá Tràng Kênh dọc bên bờ sông Bạch Đằng.

Quân ta đợi chờ cho thủy triều xuống bắt đầu quay thuyền lại với đánh trực tiếp vào đội hình địch. Thủy quân Đại Việt từ những hướng mau lẹ tiến ra sông Bạch Đằng, với mặt hàng trăm con thuyền chặn đầu địch ngang trên sông.

*

Các đơn vị khảo cổ khai quật, phát hiện tại 27 cọc mộc tại Cao Quỳ, thuộc thôn Liên Khê (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng), ở trong trận thủy chiến chống quân Mông - Nguyên lần 3, năm 1288.

Quân Nguyên Mông bị mắc kẹt, nhiều con thuyền bị cháy rụi cùng đâm đề xuất cọc nhọn. Một số trong những cánh quân giặc vứt thuyền chạy lên bờ để tìm con đường trốn nhưng đều lâm vào ổ phục kích của quân đơn vị Trần. Hơn 600 chiến thuyền với khoảng chừng 6 vạn quân địch đã trở nên tiêu diệt hoàn toàn.

Bãi cọc Cao Quỳ, vết tích trận thủy chiến

Cuối năm 2019 (từ ngày 27/11 mang lại ngày 19/12), Viện Khảo cổ học phối hợp với Sở văn hóa truyền thống Thể thao, Bảo tàng hải phòng đất cảng tiến hành khai thác 3 hố rộng 950 mét vuông tại cánh đồng Cao Quỳ, làng Liên Khê, huyện Thủy Nguyên. Hiệu quả phát hiện nay 27 cọc gỗ.

Cụ thể, hố 1 diện tích khai quật 280 m2 có 17 cọc, hố 2 diện tích s 198 m2 có 2 cọc cùng hố 3 diện tích s 472 mét vuông với 8 cọc.

Cuối năm 2019, những nhà khoa học, chuyên viên cùng chỉ đạo TP hải phòng đất cảng thực địa tại bãi cọc vừa được khai thác tại cánh đồng Cao Quỳ. Các nhà khoa học đánh giá bãi cọc này thuộc trận chiến Bạch Đằng lần 3 - năm 1288. Đây là trận địa ngăn ngừa quân Mông - Nguyên không đi vào khu vực sông Giá cùng khu vực chỉ huy của trằn Quốc Tuấn.

Ngay sau khi phát hiện bãi cọc Cao Quỳ, TP hải phòng đã khởi công dự án công trình Khu bảo tồn kho bãi cọc có diện tích khoảng 30.680m², bao gồm các hạng mục: cổng chính; khối hệ thống tường bao; công ty đón tiếp, bày bán và reviews hiện vật; khu vực bảo tồn kho bãi cọc xây dừng mái nhà đậy và hệ thống đường dẫn. Tổng mức đầu tư dự án là hơn 362 tỷ đồng.

Đến mon 10/2020, ubnd TP tp. Hải phòng tổ chức sự kiện khánh thành quần thể bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ.

Khu di tích Bạch Đằng Giang là một trong những điểm tham quan di tích lịch sử lịch sử, văn hóa khá nổi bật nhất tp cảng. Thời gian cao điểm liên hoan tiệc tùng đầu xuân, khu di tích tiếp nhận 20.000-50.000 lượt khách/ngày. Vào đó, khách hàng ngoại tỉnh, đoàn học tập sinh, sinh viên đến tham quan, mày mò về lịch sử dân tộc.

Bài viết liên quan