Với tầm chú ý về vai trò quan trọng đặc biệt của biển cả đảo, ông cha chúng ta từ xa xưa sẽ đổ biết bao sức lực lao động để khai phá, xác lập cùng thực thi hòa bình của mình so với hai quần hòn đảo Hoàng Sa, trường Sa và những vùng biển, đảo khác, khi cơ mà chúng chưa hề thuộc hòa bình của bất kể quốc gia nào.

Bạn đang xem: Chủ quyền biển đảo việt nam

Tiếp tục khẳng định hòa bình không thể bất đồng quan điểm của Việt Nam so với hai quần hòn đảo Hoàng Sa với Trường Sa, xác minh chủ quyền, quyền tự do và quyền tài phán của Việt Nam so với các vùng biển, vùng độc quyền kinh tế với thềm lục địa theo Công ước dụng cụ biển năm 1982 của phối hợp quốc (UNCLOS 1982), vn kiên quyết và kiên trì đảm bảo chủ quyền đất nước bằng biện pháp hòa bình, trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, thông qua nhiều bằng chứng pháp lý và lịch sử vẻ vang thuyết phục.

TTXVN xin trình làng chùm 2 bài: triệu chứng cứ lịch sử vẻ vang và bảo vệ chủ quyền biển lớn đảo việt nam để người hâm mộ hiểu rõ rộng về tự do không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.


Cứ liệu lịch sử hào hùng


Quần đảo Hoàng Sa với Trường Sa là các hòn hòn đảo vô chủ cho tới thế kỷ XVII. Lúc bấy giờ, hai quần hòn đảo được bộc lộ liền một dải, bao hàm cả Hoàng Sa cùng Vạn Lý trường Sa và lúc đầu được người việt gọi phổ biến một tên nôm là bãi Cát vàng (thể hiện trong bản đồ cổ của vn mang tên “Toản tập Thiên nam tứ chí lộ đồ thư” vì nhà địa lý Đỗ Bá biên soạn và ngừng năm 1686).

Vào nửa vào đầu thế kỷ XVII, Chúa Nguyễn tổ chức triển khai “đội Hoàng Sa” lấy fan từ thôn An Vĩnh, huyện Bình Sơn, đậy Quảng Nghĩa ra quần đảo Hoàng Sa thâu lượm mặt hàng hóa, hiện tượng trên các tàu mắc cạn với đánh bắt hải sản quý hiếm đưa về dâng nộp.

Lịch sử hòa bình của việt nam ở Hoàng Sa với Trường Sa được không ít triều đình phong kiến trước đây xác lập, thực thi đồng nhất và liên tục; cùng bao công sức, thậm chí là cả tính mạng của tương đối nhiều thế hệ tín đồ dân khu đất Việt

Chúa Nguyễn lại tổ chức thêm “đội Bắc Hải” lấy người thôn Tứ bao gồm hoặc làng Cảnh Dương, phủ Bình Thuận, cấp giấy phép ra quần đảo Trường Sa cùng với cùng trọng trách như đội Hoàng Sa.

Các hoạt động này được ghi nhận trong vô số tài liệu kế hoạch sử, nổi bật sau:

Thư tịch cổ

+ “Phủ biên tạp lục” – cuốn sách vị nhà bác bỏ học Lê Quý Đôn (1726-1784) soạn năm 1776 là tư liệu cổ xưa, chép rõ hòn đảo Đại trường Sa (tức Hoàng Sa và Trường Sa) thuộc bao phủ Quảng Nghĩa.

Lê Quý Đôn diễn tả tỉ mỉ tình hình địa lý, tài nguyên ở Hoàng Sa với Trường Sa và quá trình khai thác của chúa Nguyễn đối với 2 quần hòn đảo này.

*
*
 Một bạn dạng khắc mộc phiên bản về độc lập Hoàng Sa, ngôi trường Sa. (Ảnh: TTXVN)

Sách chép: “Ở ngoài cửa biển xã An Vĩnh, huyện Bình Sơn, phủ Quảng Nghĩa gồm núi gọi là tảo lao Ré, rộng rộng 30 dặm, tất cả phường Tứ Chính, dân cư trồng đậu, ra biển lớn bốn canh thì đến, phía ngoại trừ nữa lại có đảo Đại ngôi trường Sa. Trước kia có rất nhiều hải vật cùng hóa đồ gia dụng của tàu, lập nhóm Hoàng Sa để lấy, đi cha ngày đêm new đến, là chỗ gần xứ Bắc Hải.”

“ Trước bọn họ Nguyễn đặt đội Hoàng Sa 70 suất, lấy tín đồ xã An Vĩnh sung vào, giảm phiên tưng năm cứ mang lại tháng ba nhận giấy sai đi, với lương đủ ăn uống 6 tháng, đi bằng 5 cái thuyền câu nhỏ, ra biển cha ngày bố đêm thì cho tới đảo ấy. Ở đấy tha hồ bắt chim bắt cá nhưng mà ăn. đem được hóa đồ dùng của tàu như là gươm ngựa, hoa bạc, tiền bạc, hòn bạc, vật dụng đồng, khối thiếc, khối chì, súng, ngà voi, sáp ong, thiết bị sứ, thứ chiên, cùng là kiếm lượm vỏ đồi mồi, vỏ hải ba, hải sâm, hột ốc vân khôn xiết nhiều. Đến kỳ tháng 8 thì về, vào cửa Eo, đến thành Phú Xuân nhằm nộp, cân nặng và định hạng ngừng mới mang đến đem phân phối riêng những thứ ốc hoa, hải ba, hải sâm, rồi lĩnh bởi trở về…

Họ Nguyễn lại để đội Bắc Hải, ko định bao nhiêu suất, hoặc người thôn Tứ chủ yếu ở Bình Thuận, hoặc fan xã Cảnh Dương, ai tự nguyện đi thì cấp giấy sai đi, miễn mang đến tiền sưu và các tiền tuần đò, cho đi thuyền câu nhỏ dại ra các xứ Bắc Hải, tảo lao Côn Lôn và các đảo sinh sống Hà Tiên, tra cứu lượm hóa trang bị của tàu và những thứ đồi mồi, hải ba, bào ngư, hải sâm, cũng không đúng cai team Hoàng Sa kiêm quản…”

+ “Đại Việt sử ký kết tục biên” (1676-1789) là bộ thiết yếu sử do Quốc sử viện thời Lê-Trịnh biên soạn, trong số ấy đoạn ghi chép về Hoàng Sa, trường Sa căn bản không khác ghi chép của Lê Quý Đôn.

Ý nghĩa của “Đại Việt sử ký tục biên” đó là tác phẩm này đã biến ghi chép khoa học, khách quan của Lê Quý Đôn thành một nội dung của bộ Quốc sử, chuyển ý thức cơ bạn dạng của phiên bản viết tay của Lê Quý Đôn thành bạn dạng khắc in xác định trên danh nghĩa quốc gia.

*
*
 Một phiên bản khắc mộc bản về hòa bình Hoàng Sa, trường Sa. (Ảnh: TTXVN)

+ “Lịch triều hiến chương các loại chí” của Phan Huy Chú là bộ bách khoa thư to của cố kỷ XIX, được dứt vào năm 1821 tất cả phần dư địa chí chép về Hoàng Sa tự địa thế, sản vật mang đến việc tổ chức Đội Hoàng Sa.

Sách viết: “Xã An Vĩnh, huyện tỉnh bình dương ở gần biển. Ko kể biển phía Đông Bắc có hòn đảo (Hoàng Sa), các núi linh tinh, mang lại hơn 130 ngọn núi. Đi từ khu vực núi (chính) ra đại dương (sang các đảo khác) ước lượng hoặc một ngày hoặc vài ba trống canh.

Trên núi có suối nước ngọt. Trong đảo có bãi cát vàng, dài cầu 30 dặm, bằng phẳng rộng rãi. Trong kho bãi có làn nước trong suốt cho đáy. Sườn đảo có rất nhiều yến sào, những thứ chim có đến hàng trăm ngàn vạn con, thấy người vẫn cứ đỗ quanh, không phai tránh…

Các đời chúa Nguyễn để đội Hoàng Sa 70 người, tín đồ làng An Vĩnh thế phiên nhau đi lấy đều hải vật. Mỗi năm cứ đến tháng 3, khi nhấn được nhiệm vụ sai đi, bắt buộc đem đầy đủ 6 tháng lương, chở 5 cái thuyền nhỏ tuổi ra biển, 3 ngày 3 đêm bắt đầu đến hòn đảo ấy. Ở đấy tha hồ nước tìm kiếm những thứ… Đến tháng 8 thì team ấy lại về, vào cửa ngõ Yêu Môn đến thành Phú Xuân, đưa nộp.”

+ “Đại phái mạnh thực lục bao gồm biên” là bộ sử ký bởi vì Quốc sử quán triều đình đơn vị Nguyễn soạn, viết về các đời vua Nguyễn. Phần viết về đời Vua Gia Long (1802-1819), Vua Minh Mệnh (1820-1840), Vua Thiệu Trị (1841-1847) được soạn xong năm 1848, ghi sự khiếu nại Vua Gia Long chiếm hữu các đảo Hoàng Sa; sự kiện Vua Minh Mệnh mang đến xây miếu, dựng bia, trồng cây, đo đạc, vẽ bản đồ những đảo này.

Năm 1815, Vua Gia Long “cử Phạm quang đãng Ảnh dẫn team Hoàng Sa đi thuyền ra Hoàng Sa để điều tra khảo sát và đo đạc mặt đường biển.”

Năm 1816, Vua Gia Long “lệnh mang đến thủy quân cùng đội Hoàng Sa ra Hoàng Sa để khảo sát điều tra và đo đạc mặt đường biển.”

Năm 1833, Vua Minh Mệnh chỉ thị cho bộ Công sẵn sàng thuyền sang trọng năm vẫn phái cho tới Hoàng Sa dựng miếu, lập bia, trồng các cây cối.

Năm 1834, Vua Minh Mệnh cử team trưởng giám thành Trương Phúc Sĩ thuộc thủy quân hơn trăng tròn người ra Hoàng Sa vẽ phiên bản đồ.

Năm 1835, Vua Minh Mệnh không đúng cai đội thủy quân Phạm Văn Nguyên đem bộ đội và thợ giám thành thuộc phu thuyền nhị tỉnh Quảng Nghĩa, Bình Định, siêng chở vật tư đến Hoàng Sa dựng miếu. Phía trái miếu dựng bia đá, phía trước miếu xây bình phong.

*
*
Ông Đặng Thanh Tùng, viên trưởng viên Văn thư và tàng trữ Nhà nước (bên trái) trao 19 Châu bản triều Nguyễn nói về việc xác lập với thực thi chủ quyền của triều đình công ty Nguyễn trên nhì quần hòn đảo Hoàng Sa cùng Trường Sa mang đến ông Võ Ngọc Đồng, quản trị UBND thị trấn Hoàng Sa. (Ảnh: nai lưng Lê Lâm/TTXVN)

Năm 1836, chuẩn chỉnh y lời tâu của cục Công, Vua Minh Mệnh không đúng suất đội thủy quân Phạm Hữu Nhật đưa binh thuyền ra Hoàng Sa đo đạc, vẽ phiên bản đồ. Yêu cầu của công việc đo đạc, vẽ bạn dạng đồ đã làm được “Đại phái nam thực lục thiết yếu biên” lưu lại rất chi tiết:

“Không cứ là đảo nào, kho bãi cát nào, khi thuyền đi cho cũng để ý xứ ấy chiều dài, chiều ngang, chiều cao, chiều rộng, chu vi và nước hải dương chung quanh nông xuất xắc sâu, có bến bãi ngầm, đá ngầm giỏi không, hình nuốm hiểm trở, bình dân thế nào, bắt buộc tường tận đo đạc, vẽ thành phiên bản đồ. Lại xét ngày khởi hành từ cửa biển lớn nào ra khơi, nhằm mục đích phương phía nào đi mang đến xứ ấy, căn cứ vào lối đi tính cầu được bao nhiêu dặm. Lại trường đoản cú xứ ấy trông vào bờ biển, đối thẳng là vào tỉnh hạt nào, phương phía nào, đối chênh chếch là tỉnh phân tử nào, phương phía nào, cách bờ biển lớn chừng từng nào dặm, độc nhất nhất nói rõ, mang lại dâng trình.”

+ “Đại Nam tốt nhất thống chí” là bộ sách địa lý ưng thuận của nước Việt Nam, vì chưng Quốc sử cửa hàng thời trường đoản cú Đức biên soạn từ năm 1865-1910. Phần nói đến tỉnh Quảng Ngãi xác định các đảo Hoàng Sa nằm trong địa phận tỉnh tỉnh quảng ngãi và quá trình khai thác những đảo này vẫn tiếp tục, việc làm chủ được tăng cường dưới các đời Vua Gia Long với Minh Mệnh.

Sách viết: “Phía đông tỉnh Quảng Ngãi, có hòn đảo cát (tức hòn đảo Hoàng Sa), kiền cát với biển lớn làm hào, phía tây-nam miền sơn man, tất cả lũy nhiều năm vững vàng, phía nam liền với tỉnh giấc Bình Định, có đèo Bến Đá chắn ngang, phía Bắc sát tỉnh Quảng Nam, có ghềnh Sa Thổ làm giới hạn.”

“Đầu đời vua Gia Long, phỏng theo lệ cũ đặt đội Hoàng Sa, sau lại bỏ; đầu tiên Minh Mệnh, thường sai bạn đi thuyền công cho đây thăm dò đường biển, thấy một nơi gồm cồn bờ cát trắng chu vi 1070 trượng, cây xanh xanh tốt, giữa đụng cát bao gồm giếng, phía Tây Nam còn tồn tại ngôi miếu cổ, không rõ dựng từ bỏ thời nào, gồm bia tương khắc 4 chữ “Vạn lý cha Bình” (muôn dặm sóng yên).

Xem thêm: Tổng Hợp Truyện Về Vương Tuấn Khải !!! Anh Là Đồ Ngốc!!!, Vương Tuấn Khải

Cồn cát này xưa gọi là Phật tự Sơn, phía Đông cùng phía Tây đảo đều có đá sinh vật biển nổi lên một động chu vi 340 trượng, cao 1 trượng 2 thước, ngang với đụng cát gọi là Bàn Than Thạch. Năm Minh Mệnh đồ vật 16 không đúng thuyền công chở gạch ốp đá mang đến đấy xây đền, dựng bia đá nghỉ ngơi phía tả thường để ghi dấu và tra hột những thứ cây ở ba mặt tả hữu và sau. Binh phu đắp nền miếu đào được đồng lá và gang sắt bao gồm đến rộng 2000 cân.”

Các phiên bản đồ cổ

+ Theo “Toản tập Thiên phái nam tứ chí lộ vật thư” của Đỗ Bá, tự Công Đạo sưu tầm, soạn và xong năm 1686, tối thiểu đến vắt kỷ XVII, bản đồ nước ta đã điện thoại tư vấn hai quần đảo bằng cái brand name chung là bến bãi Cát Vàng cùng ghi nó vào địa phân tử huyện Bình Sơn, tủ Quảng Nghĩa.

Lúc đó, kho bãi Cát Vàng còn được gọi bằng những tên khác như: Hoàng Sa, hễ Vàng, ngôi trường Sa, Đại Hoàng Sa, Đại trường Sa, Vạn lý trường Sa… và ngày này là Hoàng Sa cùng Trường Sa.

 Tập Atlas núm giới ở trong nhà địa lý học kiệt xuất bạn Bỉ Philippe Vandermaelen (1795-1869), member Hội địa lý Paris, được xuất bạn dạng năm 1827 xác minh Hoàng Sa, ngôi trường Sa là của Việt Nam.

Trong lời chú giải mặt trên bạn dạng đồ bao gồm nói rõ việc khai quật “Bãi mèo Vàng” của chúa Nguyễn như sau: “… thân biển bao gồm một dải cát dài, hotline là kho bãi Cát Vàng, nhiều năm độ 400 dặm, rộng đôi mươi dặm, đứng dựng thân biển, từ cửa đại dương Đại Chiêm (1) đến cửa Sa Vinh (2). Những lần có gió tây-nam thì mến thuyền những nước đi nằm phí trong trôi dạt nghỉ ngơi đấy; tất cả gió đông bắc thì yêu đương thuyền chạy ở không tính cũng phiêu dạt ở đấy, phần đông cùng chết đói không còn cả, hàng hóa thì số đông để vị trí đó. Họ Nguyễn từng năm vào thời điểm tháng cuối mùa đông đưa 18 chiếc thuyền mang lại đấy lấy hàng hóa, được phần đông là tiến thưởng bạc, chi phí tệ, súng đạn…”

+ “Giáp Ngọ bình phái nam đồ” – phiên bản đồ xứ Đàng Trong bởi vì Đoan quận công Bùi cố gắng Đạt vẽ năm 1774, kho bãi Cát Vàng cũng được vẽ là một phần tử của khu vực Việt Nam.

+ “Đại Nam tốt nhất thống toàn đồ” xong trong khoảng tầm năm 1838 bên dưới thời vua Minh Mệnh. Trên bản đồ tất cả ghi nhì tên “Hoàng Sa” với “Vạn lý ngôi trường Sa” thuộc giáo khu Việt Nam.

+ “An phái mạnh đại quốc họa đồ” của Giám mục Jean Louis Taberd năm 1838, trong số đó có vẽ 9 vết chấm nhỏ dại tượng trưng cho quanh vùng được ghi lại là Paracels seu mèo Vàng (Paracels tốt là cát Vàng).

+ “Bộ Atlas cụ giới” xuất phiên bản ở Brussels 1827

“Bộ Atlas núm giới” của Philippe Vandermaelen (1795-1869) – nhà địa lý học kiệt xuất, thành viên Hội Địa lý Paris, xuất bạn dạng năm 1827 trên Brussels là 1 trong những bằng chứng hùng hồn về giá trị pháp lý quốc tế cao, bổ sung cập nhật vào kho minh chứng khổng lồ chứng tỏ Hoàng Sa, trường Sa là của Việt Nam.

Theo tập phiên bản đồ này, việt nam được trình làng trong các tấm bản đồ số 97, 105, 106, 110 đều có ghi chú rõ ràng, quần hòn đảo Hoàng Sa (Paracels) thuộc hòa bình của Đế chế An phái nam (Empire d’An-nam) (3).

Đặc biệt, tờ phiên bản đồ Partie de la Cochinchine (4) (tờ số 106-Châu Á) là bạn dạng đồ trước tiên đã vẽ một biện pháp tuyệt đối đúng chuẩn vị trí (kinh độ, vĩ độ), điểm sáng địa lý, tên gọi phương Tây của các đảo lớn nhất và quan trọng đặc biệt nhất trong quần hòn đảo Hoàng Sa.

Bản đồ để trong khu vực Cochinchine là một bộ phận hữu cơ không thể tách rời của Đế chế An Nam, vật chứng một cách cụ thể và chuẩn xác chủ quyền của nước ta ở quần đảo Hoàng Sa vẫn được nước ngoài ghi nhận.

“Bộ Atlas nạm giới” xuất phiên bản ở Brussels 1827 hiện vì chưng Trung chổ chính giữa Lưu trữ nước nhà I thuộc viên Văn thư và lưu trữ Nhà nước – bộ Nội vụ bảo vệ và lưu lại giữ từ thời điểm năm 2014.

Văn phiên bản hành chính cổ

Các Châu bạn dạng triều Nguyễn là bởi chứng cụ thể về quy trình thực thi chủ quyền của các nhà nước phong kiến nước ta ở nhì quần hòn đảo này. Điển hình như:

+ Năm Minh Mệnh vật dụng 17 (1836), cỗ Công dâng sớ lên tâu vua rằng: “Bản quốc Hải cương Hoàng Sa xứ, tối thị hiểm yếu” (Xứ Hoàng Sa thuộc cương cứng vực biển cả nước ta, hết sức hiểm yếu).

*
*
Lễ khao lề thế quân nhân Hoàng Sa được tổ chức triển khai tại huyện đảo Lý sơn (Quảng Ngãi) theo nghi thức truyền thống, nhằm mục đích tái hiện đầy đủ đội thuyền năm xưa ra đi bảo đảm an toàn vùng biển Hoàng Sa với Trường Sa. (Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN)

“Theo viên chỉ đường Vũ Văn Hùng thì tổng thể xứ Hoàng Sa có 4 vùng, lần này khảo sát điều tra được 3 vùng, còn một vùng ngơi nghỉ phía Nam, địa điểm này bí quyết nơi kia khá xa, gió phái mạnh lại thổi mạnh, việc khởi hành cho đó ko tiện, đề nghị đợi gió thuận thì muộn, xin đợi cho sang năm cử thuyền cho đó. Lại chu đáo 4 bản đồ mang đến (có 3 bức vẽ riêng biệt từng vùng, 1 bức vẽ chung), cùng một phiên bản nhật ký cũng không được tu sửa trả chỉnh, xin cho bộ Thần thẩm tra kỹ với sức mang đến họ chỉnh sửa hoàn thiện để dưng trình.”

Tư liệu trường đoản cú nhiều nhà hàng hải, giáo sỹ phương Tây

Sách trắng của bộ Ngoại giao Việt Nam công bố năm 1982 dẫn những nguồn tư liệu lịch sử vẻ vang có ghi rõ một vài sự khiếu nại như sau:

Một giáo sỹ châu âu đi bên trên tàu Amphitrite từ bỏ Pháp sang china năm 1701, viết vào một lá thư rằng: “Paracel là một quần đảo thuộc quốc gia An Nam.”

J.B. Chaigneau, nỗ lực vấn của vua Gia Long, năm 1820 đang viết vào phần chú thích bổ sung vào cuốn Hồi ký kết về nước Cochinchine: “Nước Cochinchine mà nhà vua bấy giờ vẫn lên ngôi nhà vua gồm xứ Cochinchine và xứ Đông ghê (5)… một vài hòn đảo có người dân không ngoài khơi biển và quần đảo Paracel vị những đảo nhỏ, ghềnh với đá không có dân cư hợp thành…”

“Ghi chép về địa lý nước Cochinchine” xuất phiên bản năm 1837, cũng trình bày “Pracel tuyệt Paracels” là phần phạm vi hoạt động nước Cochinchine và nói rõ fan Cochinchine điện thoại tư vấn Pracel giỏi Paracels là “Cát Vàng.”

*
*

Giám mục J.L.Taberd, trong bài xích

Trong “An nam giới đại quốc họa đồ” xuất bạn dạng năm 1838, ông vẫn vẽ 1 phần của Paracel và ghi “Paracel hay mèo Vàng” (Paracel seu cat Vàng) làm việc ngoài các đảo ven bờ miền trung Việt Nam, vào khu vực quần đảo Hoàng Sa hiện tại nay.

Trong bài xích “Địa lý vương quốc Cochinchina” của Gutzlaff xuất bản năm 1849, tất cả đoạn phân tích Paracels thuộc lãnh thổ vn và ghi chú cả tên vn là “Kát Vàng.”

Như vậy, những sách lịch sử, địa lý cổ của Việt Nam cũng như chứng cứ của nhiều nhà hàng hải, giáo sỹ phương Tây kể trên đã mang đến thấy, từ lâu và liên tiếp trong mặt hàng mấy trăm năm, tự triều đại này mang lại triều đại không giống (từ thời chúa Nguyễn, đơn vị Tây Sơn cùng nhà Nguyễn) đã thực thi tự do của mình sinh hoạt Hoàng Sa cùng Trường Sa dưới các hình thức và biện pháp khác biệt như thành lập và hoạt động các nhóm Hoàng Sa, Bắc Hải để vãng thám, khám nghiệm kiểm soát; khai quật các sản vật, cứu vãn tàu bị nạn; khảo sát, đo vẽ bản đồ; dựng miếu thờ, lập bia công ty quyền, trồng cây để cho tất cả những người qua lại dễ nhấn biết…

Các thể lệ tuyển chọn người, chế độ khen thưởng, đãi ngộ đối với các đội số đông được qui định rõ ràng. Ví như Vua từ bỏ Đức (1867) vẫn phong cho những chiến sỹ đội ngôi trường Sa hy sinh thương hiệu “Hùng binh trường Sa.”

Công câu hỏi ở Hoàng Sa và Trường Sa là vô cùng khó khăn nguy hiểm, các trường hợp tất cả đi mà không có về. Ý thức được không thiếu thốn nghĩa vụ và nhiệm vụ với quê nhà đất nước, nhiều người tự nguyện coi kia là trọng trách của chủ yếu mình.

Lịch sử hòa bình của nước ta ở Hoàng Sa và Trường Sa được rất nhiều triều đình phong kiến trước đó xác lập, thực thi đồng bộ và liên tục; cùng bao công sức, thậm chí còn cả tính mạng của khá nhiều thế hệ người dân đất Việt./.

 Chiến sỹ hòn đảo Trường Sa thường xuyên nâng cao cảnh giác, sớm hôm tuần tra bảo đảm chủ quyền biển, hòn đảo thiêng liêng của Tổ quốc. (Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN)

(1) cửa Đại Chiêm ni là cửa Đại, trực thuộc tỉnh Quảng Nam

(2) cửa Sa Vinh nay là cửa Sa Huỳnh, thuộc tỉnh Quảng Ngãi

(3) “Đế chế An Nam” hay “Vương quốc An Nam” chỉ nước việt nam thời bấy giờ.

(4) Danh từ bỏ Cochinchine (tiếng Pháp) hoặc Cochinchina (tiếng Anh) gồm hai nghĩa tùy theo văn cảnh: a) Nước việt nam thời bây giờ, dịch là nước Cochinchine; b) Xứ Đàng vào thời bấy giờ, dịch là xứ Cochinchine.