Lễ hội đua voi bao gồm một vị trí rất đặc biệt trong khối hệ thống các tiệc tùng cổ truyền của đồng bào những dân tộc Tây Nguyên nói chung, tín đồ Mnông nói riêng nhằm mục đích tôn vinh ý thức thượng võ và tài nghệ săn bắt, thuần chăm sóc voi. Đây là một liên hoan độc đáo, lôi kéo được tổ chức hai năm một lần trong thời điểm tháng Ba âm lịch, tại Buôn Đôn (Đăk Lăk) nơi được ca ngợi là thủ che của loại voi.

Bạn đang xem: Hội đua voi ở tây nguyên


*
Những bé voi dũng mãnh của Buôn Đôn sẽ trên trên tuyến đường đua.

Voi nhà là thành viên của buôn làng

Từ lâu đời, người M’nông sống Buôn Đôn đang biết săn bắt, thuần chăm sóc voi rừng để đổi thay vật nuôi của gia đình. Đồng bào nuôi voi ko chỉ để đưa sức kéo, chăm chở sản phẩm & hàng hóa mà còn coi voi như một tài sản lớn của gia đình, gồm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần. Khi voi rừng đã làm được thuần hóa, chủ voi sẽ tổ chức một nghi lễ nhập buôn. Tính từ lúc đó, voi được xem như một thành viên trong gia đình, trong cộng đồng buôn làng, được nhà voi làm cho lễ cúng sức mạnh hằng năm.

Theo tư liệu lịch sử hào hùng tại Bảo tàng dân tộc bản địa tỉnh Đăk Lăk thì ông Y Thu K’ Nul (hay có cách gọi khác là Khu sa nup- sinh vào năm 1827, mất năm 1938) sinh sống Buôn Đôn chính là người đã thiết kế xây dựng nên nghề săn bắt, thuần dưỡng voi rừng vươn lên là voi nhà của người M’nông. Vào suốt cuộc sống của mình, ông Y Thu K’ Nul vẫn bắt được ngay sát 500 nhỏ voi rừng về thuần dưỡng, chính vì như thế ông được người dân trong vùng vinh danh là “Vua săn voi”.

Với truyền thống cuội nguồn săn bắt và thuần dưỡng voi rừng nổi tiếng, từ lâu Buôn Đôn được đánh giá như thủ bao phủ của loài voi và cũng chính là nơi diễn ra Lễ hội đua voi độc đáo với ý nghĩa tôn vinh sự mưu trí, sức mạnh, sự khôn khéo của số đông nhà thuần dưỡng voi, phản bội ánh đầy đủ nét văn hóa đặc sắc của fan M’nông.

Đến Buôn Đôn vào các ngày thời điểm đầu tháng Ba (âm lịch), du khách sẽ phát hiện sự nhộn nhịp, phấn chấn của bạn dân ra mắt khắp những buôn làng. Hồ hết chàng quản lí tượng đưa voi mang lại vùng cỏ xanh để chăm sóc, trong những khi đó những cô nàng Buôn Đôn chọn sửa lễ thứ để triển khai nghi lễ vào các lễ hội truyền thống cùng diễn ra với liên hoan tiệc tùng đua voi.

Xem thêm: Parkson San Bay Tân Sơn Nhất, Menas Mall Saigon Airport Đã Mở Cửa Trở Lại

Những “dũng sĩ voi” phi vào lễ hội

Lần trước tiên tôi được hội chứng kiến liên hoan tiệc tùng đua voi thật hoành tráng, thật cuốn hút và tuyệt vời đó là thời điểm Kỷ niệm 20 năm Ngày hóa giải TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk trong thời điểm tháng 3/1995. Hôm ấy, tại sân di chuyển TP. Buôn Ma Thuột, sau hồi phạm nhân và tín lệnh vang lên, hòa trong tiếng cồng chiêng và sự hò reo cổ vũ cuồng sức nóng của hàng vạn khán giả, hàng trăm con voi khỏe mạnh, oai nghiêm phong, gan góc được những quản tượng tài danh điều khiển và tinh chỉnh chạy rầm rập trên tuyến đường đua nhằm về đích thiệt ngoạn mục, làm cho một bầu không khí thật hân hoan, náo nhiệt.

Sau này, có dịp mang lại Buôn Đôn, tôi được ông Y cầm cố Knul một quản tượng lâu năm trong nghề đến biết, những nhỏ voi được tuyển lựa để tham gia liên hoan tiệc tùng phải là những nhỏ voi thật khỏe mạnh, dẻo dai và thông minh. Từng một lần tổ chức liên hoan tiệc tùng đua voi chỉ có khoảng 20- 30 con voi được tuyển lựa đủ tiêu chuẩn tham gia. Bởi vì thế, quy trình chăm sóc, sẵn sàng của người giảng dạy voi cực kỳ công phu, cẩn thận, đòi hỏi nhiều thời hạn và hơi tốn kém.


*
Trong Lễ cúng sức mạnh cho voi, già làng mạc bôi tiết, tưới rượu lên đầu voi để ước chúc mang lại voi khỏe mạnh mạnh. (Ảnh TL)

Trước ngày thi đấu, voi sẽ được tắm rửa sạch sẽ sẽ, cho ăn uống những một số loại cỏ xanh xao hoặc mía với được đào tạo và giảng dạy thêm một số bài nhằm tham gia các hoạt động trong tiệc tùng, lễ hội gồm: Lễ thờ bến nước, lễ cúng sức khỏe cho voi, lễ nạp năng lượng mừng mùa màng, những trò chơi thi voi đá bóng, thi voi chạy, thi voi bơi, sau cùng là lễ rửa ráy voi sau khi ngừng lễ hội.

Trong ngày thi đấu, trước giờ khai cuộc, voi sẽ được già làng thực hiện nghi lễ cúng sức khỏe. Sau đó, mọi tín đồ cùng ca hát, nhảy múa trong tiếng cồng chiêng rộn ràng để chính thức bước vào lễ hội.

Địa điểm được chọn để đua voi trong tiệc tùng, lễ hội là một kho bãi đất trống bởi phẳng, đủ đến 5 - 10 bé voi khủng đứng giàn thành hàng ngang thuộc tham gia. Trên sống lưng voi là hai cánh mày râu quản tượng tất cả nhiệm vụ điều khiển voi. Người ngồi trước giờ M’nông gọi là mơ-gát có nhiệm vụ điều khiển voi đi đúng đường đua bằng một thanh fe (kreo) dài khoảng tầm 1 mét, tín đồ ngồi sau là man-gát với chiếc búa mộc (kốc) nện mạnh tay vào mông voi để tăng tốc về gạch đích đến.

Sau một hồi tù tín lệnh vang lên, bọn voi đua với sức khỏe phi thường xuyên phóng nhanh về phía trước một biện pháp thật dũng mãnh. Những bước chạy của bọn voi nghe rầm rập làm cho rung cồn cả đường đua. Trong cuộc đua bầy voi không chỉ là thể hiện nay sức bền khi chạy trê tuyến phố thẳng, mà còn tồn tại sự linh hoạt, khôi lỏi khi đi bên trên những đoạn đường dốc, quanh teo hoặc tập bơi qua số đông đoạn sông lớn… Để voi tiến hành được những thử thách ấy, cả hai tín đồ mơ - gát và man - gát tinh chỉnh và điều khiển voi vừa phải tài giỏi huấn luyện một giải pháp thuần thục, vừa bao gồm sự phối hợp thật ăn uống ý, nhịp nhàng nhuần nhuyễn với nhau mới hy vọng có tác dụng tốt nhất.


*
Voi thi bóng đá trong tiệc tùng, lễ hội đua voi

Hòa trong giờ cồng chiêng thúc giục cùng với tiếng vỗ tay cổ vũ cuồng nhiệt độ của mặt hàng ngàn người theo dõi đến từ nhiều buôn làng trong vùng và khác nước ngoài thập phương gia nhập càng có tác dụng cho liên hoan tiệc tùng đua voi trở bắt buộc náo nhiệt, rộn rã, thu hút đến kỳ lạ thường.

Lễ hội đua voi chỉ diễn ra trong một ngày, tuy vậy đó là 1 trong ngày ý nghĩa, những cung bậc cảm xúc đối với đồng bào những dân tộc Tây Nguyên. Hiện nay nay, lễ hội đua voi được tỉnh Đăk Lăk tổ chức hai năm một lần nhằm trình làng đến du khách những nét xin xắn trong phong tục, tập quán văn hóa của đồng bào các dân tộc sống Tây Nguyên.