Diễn đàn văn hóa văn hóa thẩm mỹ và nghệ thuật thông tin tư liệu thông tin xây cất đời sống văn hóa truyền thống quả đât nghệ thuật
*

Diễn đàn văn hóa văn hóa thẩm mỹ và nghệ thuật tin tức tư liệu tin tức tạo ra đời sống văn hóa truyền thống trái đất nghệ thuật

Đông Anh (Hà Nội) là giữa những vùng khu đất cổ, với bề dày về kế hoạch sử, văn hóa, truyền thống lịch sử cách mạng đáng tự hào. Là vùng đất bao gồm nét riêng, có vị trí trọng yếu, quan hệ mật thiết về lịch sử, bao gồm trị, ghê tế, văn hóa, giáo dục trong lịch sử dân tộc với Thăng Long, giữ vai trò quan trọng đặc biệt trong lịch sử vẻ vang phát triển của dân tộc; nơi đây có hệ thống di sản văn hóa phong phú, đa dạng mẫu mã với 413 di tích, 93 lễ hội cùng các loại hình nghệ thuật biểu thị dân gian truyền thống độc đáo:

khối hệ thống di tích

Trên địa bàn huyện Đông Anh hiện bao gồm 413 di tích (255 di tích tín ngưỡng, 123 di tích lịch sử tôn giáo, 25 di tích lịch sử cách mạng cùng 10 mô hình khác), 134 di tích đã được xếp hạng, trong các số đó có: 1 cụm di tích cấp đất nước đặc biệt, 64 di tích xếp hạng cung cấp quốc gia, 70 di tích lịch sử xếp hạng cấp thành phố.

Bạn đang xem: Di tích lịch sử đông anh

từ bỏ TK III TCN, Thục Phán An Dương vương thống độc nhất vô nhị Âu Việt, Lạc Việt, lập ra nước Âu Lạc, dời đô về Cổ Loa. Cổ Loa, ni là Đông Anh, trở thành một đội hợp tởm thành - quân thành - thị thành thứ nhất của dân tộc, một trung tâm chính trị, quân sự, gớm tế, văn hóa thứ nhất của nước ta, từ từ thời điểm cách đây 2300 năm. Các đợt khai quật khảo cổ học tại quanh vùng Cổ Loa vẫn phát hiện những di thứ quý như: trống đồng, lưỡi cày đồng, thạp gốm, lò đúc đồng, khuôn đúc mũi thương hiệu đồng... Nhất là kho mũi tên đồng chứng tỏ cho thần thoại cổ xưa nỏ thần Cổ Loa với rất nhiều huyền thoại về cuộc kháng chiến chống xâm lăng của vua An Dương vương TK III TCN còn gìn giữ như: thôn Quậy, sân vườn thuyền Ao Mắm, Ngự Xạ Đài, gò Cột Cờ, gò Đống Chuông, xóm Gà, xã Vang, xóm Lan Trì... Vùng khu đất Mai Lâm, trước là Hoa Lâm Trang, sau biến đổi Hoa Lâm Viên làm việc ven sông Đuống, là địa điểm sinh ra vua Lý Công Uẩn. Các nguồn kế hoạch sử không ít phôi pha, di tích lịch sử thì đang trở thành phế tích, bốn liệu khan hiếm; vì vậy, vấn đề ứng xử bảo tồn phù hợp cho những di tích như: Hoa Lâm, cói Thái Đường, bờ đá sập, lăng của tôn thất mẫu họ Lý trên Đông Anh vẫn còn đấy là hầu hết điểm rất cần được quan chổ chính giữa (1).

các di tích sinh hoạt Đông Anh ra đời chủ yếu ớt vào thời Hậu Lê, trải qua triều Nguyễn được trùng tu, tồn tại cho ngày nay, bao gồm tuổi đời không nhiều nhất hàng trăm ngàn năm. Từng di tích là một công trình phong cách xây dựng nghệ thuật được sáng tạo bởi bàn tay, khối óc của tín đồ nghệ nhân xưa. Nhiều di tích lịch sử mang hai phong cách nghệ thuật không giống nhau của nhị hiệp thợ, tạo nên sự biệt lập nhưng đăng đối một cách hài hòa và hợp lý trong không gian thiêng của kiến trúc cổ tín đồ Việt, khiến cho người thưởng ngoạn thoải mái, không khiên cưỡng, ko nhàm chán. Kề bên Cổ Loa, Đông Anh bao gồm quần thể di tích lịch sử đền trệu - đình Nhội, thường thờ Hoàng gần cạnh Lê Tuấn Mậu. Đây là cụm di tích lịch sử có tương quan mật thiết cùng với Cổ Loa. Thần thoại cổ xưa về núi Thất Diệu bao gồm tinh con gà trắng tối đêm quấy nhiễu, khiến cho thành Cổ Loa cứ xây xong xuôi lại đổ, rồi lộ diện thánh Huyền Thiên Trấn Vũ diệt tinh kê trắng giúp vua Thục xây ngừng thành ốc mãi đi vào tâm khảm của mọi cá nhân dân Đông Anh. Cụm di tích lịch sử với lối loài kiến trúc khác biệt trong một không khí thiêng lại được gắn thêm với liên hoan tiệc tùng có một không nhị ở vùng đồng bởi Bắc Bộ, hội rước vua giả. Cụm di tích Đào Thục còn đính thêm với thẩm mỹ múa rối nước dân gian cổ truyền với ông tổ nghề Đào Đăng Khiêm tất cả từ rộng 400 năm về trước. Vùng khu đất năm làng Giỗ, tía làng Quậy của xóm Liên Hà, khu đất làng Dộc của Dục Tú, vùng tổng cói của Đông Hội, Mai Lâm, vùng Xuân Nộn, Tiên Dương… còn giữ gìn những di tích cổ kính có giá trị về định kỳ sử, kiến trúc, nghệ thuật. Đặc biệt, ở đình Thạc Quả, buôn bản Dục Tú, đình Lỗ Giao, làng Việt Hùng còn gìn giữ kiến trúc những mảng đụng dân gian với nhà đề: tiên cưỡi rồng, tượng Phật hoa sen, vũ thiếu phụ nhảy múa, nhạc công thổi sáo, tứ linh, tứ quý… mang phong thái nghệ thuật thời Mạc TK XVI. Về quý giá sử liệu học, văn phiên bản học, những di tích còn giữ được con số nhiều bia đá thời Lê - Nguyễn như: chùa Chài, đình Vân Điềm, chùa Thượng Lão, miếu Tiên Hội, đình Lương Quy, thường Sái, di tích Cổ Loa, chùa Đào Thục… di tích lịch sử ở những xã Tàm Xá, Đông Hội, Mai Lâm, Xuân Nộn, Dục Tú, Liên Hà, Cổ Loa, Xuân Canh còn giữ lại được con số lớn các sắc phong của những triều đại.

Tồn tại song hành với lịch sử, những di tích phương pháp mạng tao loạn tại Đông Anh đã để lại ấn tượng ấn vẻ vang của quân, dân Đông Anh trong cuộc chống chọi giải phóng dân tộc đầu TK XX, thuộc hai cuộc tao loạn chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ. Hệ thống di tích giải pháp mạng ATK của trung ương thời kỳ tiền khởi nghĩa (1941 - 1945) như: xóm Chài, xóm Bỏi, làng mạc Ngọc Giang, nơi bắt đầu gạo tía Đê, bến xe Vạn Lộc, xã Sằn... đều là phần đa cơ sở cách mạng đáng tin cậy, đã có lần nuôi dưỡng, trợ giúp các bạn hữu lãnh đạo của Đảng, đội công tác làm việc ATK của Trung ương. Các di tích tương quan đến cuộc binh lửa chống Pháp phải kể đến pháo đài Xuân Canh, Xuân Tảo đang nã đầy đủ phát súng trước tiên mở màn đông đảo ngày nước ta kháng chiến. Địa đạo - làng đao binh Nam Hồng với khối hệ thống giao thông hầm xuyên lòng đất, khối hệ thống hào lũy, hầm chông có tác dụng kinh hoàng giặc Pháp. Khối hệ thống di tích lưu lại niệm trên địa phận huyện còn phải nói tới những di tích lịch sử lưu niệm về chủ tịch Hồ Chí Minh cùng với Đông Anh. Từ thời điểm năm 1957 - 1965, chưng đã 6 lần về Đông Anh ở những địa danh: công trường thi công hàn khẩu đê Mai Lâm, làng mạc Lỗ Khê, Kính Nỗ, Tiên Hội, Lễ Pháp, đền thượng tại khu di tích Cổ Loa, đơn vị pháo phòng ko tại làng Du Nội... (2)

ko kể ra, còn một di tích lịch sử khá rất gần gũi với giới văn lũ đó là nơi sinh trưởng, buổi giao lưu của nhà văn, nhà báo Ngô tất Tố tại xóm Lộc Hà, làng mạc Mai Lâm. Khu vực đây, Ngô tất Tố đã viết các tác phẩm khét tiếng đã ra đời như: Tắt đèn, Lều chõng, Việc làng, cùng các tác phẩm được dịch từ chữ nôm như: Kinh Dịch, Cẩm mùi hương đình, các bài văn, bài bác báo cách mạng...

hệ thống lễ hội

Đông Anh hiện bao gồm 93 lễ hội, trong đó, 2 lễ hội được tổ chức triển khai với quy mô cung cấp huyện là tiệc tùng, lễ hội đền An Dương Vương, liên hoan Đền Sái. Các liên hoan tiệc tùng của Đông Anh thường triệu tập vào hai mùa mà quá trình đồng áng thanh nhàn nhất là ngày xuân và mùa thu. Vào mọi dịp này, lễ hội ra mắt với mật độ cao, vào đó, ngày xuân tại thị trấn Đông Anh diễn ra 82 lễ hội, ngày thu có 3 lễ hội, mùa đông có 8 lễ hội.

liên hoan Đền An Dương vương vãi với phần lễ chỉnh tề trong tiếng trầm hùng của trống, chiêng, là đám rước hoành tráng với bát xã kéo dài suốt một quãng con đường dài. Hội làng Thụy Hà với lễ rước nồi hương thơm ông tổ 8 cái họ, bao gồm sự tham gia của những dòng tộc trong thôn để ai cũng tự hào về tổ tông sinh thành, về quê hương nơi bản thân sinh ra.

Một số liên hoan tiệc tùng ở Đông Anh bao gồm gắn với những trò chơi dân gian rất dị như: hội cướp ước làng Viên Nội với lễ rước ông quả, diễn ra tưng bừng, náo nhiệt. Hội Đình Lương Quy (xã Xuân Nộn) cùng với tục rước bệu, nổi lửa nấu cơm trắng thi, làm cho sống lại không khí khẩn trương, náo nức chuẩn bị cho quân theo Thánh Gióng đi tấn công giặc. Hội đình Xuân Nộn với màn thi kéo rắn mang tính chất trí tuệ cao. Một số tiệc tùng có vẻ ngoài diễn xướng dân gian rực rỡ khác như: hội đình Đường Yên bao gồm tục lựa chọn rể, lễ hội tái diễn lại toàn cảnh Đức Thánh Bà demo tài những chàng trai nhằm kén rể cho con gái, các màn thi thử tài sôi động, hấp dẫn, thu hút hàng nghìn lượt fan tham dự; hội Đền sái với tục rước vua giả, là lễ hội độc đáo và khác biệt nhất vùng đồng bởi Bắc Bộ. Địa bàn huyện với tương đối nhiều xã nằm ở vị trí vùng ven sông Hồng, sông Đuống, mang đặc thù của người dân nông nghiệp, nên tất cả tục rước nước tắm Thánh.

Xem thêm: Tuyển Chọn Những Bài Hát Nhạc Vàng Hay, Danh Sách 100 Bài Nhạc Vàng Hay Nhất Mọi Thời Đại

nghệ thuật và thẩm mỹ truyền thống

Đông Anh cũng nổi tiếng với nghệ thuật và thẩm mỹ trình diễn dân gian truyền thống lạ mắt như: múa rối nước Đào Thục, ca trù Lỗ Khê, tuồng, chèo, cải lương...

Phường múa rối nước Đào Thục - Thụy Lâm lộ diện từ thời Hậu Lê, vào niên hiệu Vĩnh Hựu đời vua Lê Ý Tông, tại trang Đào Xá (nay là Đào Thục, Thụy Lâm). Ở đây tất cả cụ Nguyễn Đăng Vinh, từ bỏ là Phúc Khiêm, vốn là quan tiền nội giám triều Hậu Lê, sau khoản thời gian trở về quê hương, do yêu nghệ thuật múa rối nước, ông đã dồn hết tận tâm truyền nghề, đem nghệ thuật rối nước dạy đến dân làng, phát triển thành một nghề truyền thống độc đáo và khác biệt của fan dân Đào Xá xưa, Đào Thục ngày nay. Vì gồm công lớn cần dân làng đề nghị triều đình Hậu Lê phong thần, lập bia đá năm 1735. Hằng năm, vào trong ngày giỗ của ông, dân xóm lại tổ chức dâng mùi hương để tưởng niệm công đức của vị tổ nghề. Múa rối nước Đào Thục ở Thụy Lâm với tuổi nghề ngay gần 300 năm tồn tại, phạt triển. Cho đến ngày nay, phường vẫn còn giữ được không hề ít tích trò múa rối nước cổ, mỗi huyết mục đầy đủ mang ý nghĩa sâu sắc nhân văn sâu sắc như tích trò: Trâu đi cày, Trâu chui ống, Lên võng xuống ngựa, Tễu bắt ác; các tích trò bắt đầu như: Tráng sĩ tiến công hổ, Thạch Sanh, Hà Nội 12 ngày đêm tấn công B52

thẩm mỹ và nghệ thuật hát ca trù sống Lỗ Khê được hình thành, trở nên tân tiến khoảng sát 600 năm về trước. Vào thời điểm năm 1426, Đinh Dự là con trai đầu của tướng mạo quân Đinh Lễ cùng bà xã là Mẫn Đường Hoa đã trí tuệ sáng tạo ra giáo phường Lỗ Khê chuyên hát giao hàng cung đình. ở bên cạnh đó, Đinh Dự thuộc Mẫn Đường Hoa còn ra đời nhiều giáo phường khác, được thờ có tác dụng tổ nghề ca trù. Sau thời điểm ông bà Đinh Dự mất, vua Lê Thái Tổ vẫn triệu các quản ngay cạnh giáo phường về gớm đô dấn mỹ từ bỏ sinh từ bỏ tự điển (điển lễ cúng cúng), giao đến giáo phường Lỗ Khê trách nhiệm lập nhà thời thánh để bái phụng ông bà Đinh Dự. Cứ vào ngày xuân thì mở hội mong phúc, các họ làng mạc gần đông đảo về lễ tổ.

Về nghệ thuật và thẩm mỹ tuồng cổ truyền thống lịch sử huyện Đông Anh nổi tiếng với nhiều phường tuồng cổ có cách gọi khác là tuồng dân gian được phân bố ở những xã: Cổ Loa, Xuân Nộn, Thuỵ Lâm, Dục Tú, Việt Hùng, Liên Hà. Cho tới thời điểm hiện tại, nhiều phần các câu lạc cỗ tuồng đồng ấu đã hết tồn tại, chỉ từ câu lạc cỗ tuồng đồng ấu Đường Yên, Xuân Nộn hoạt động theo thời vụ; tại sao là do những nghệ nhân theo nghề đang quá già, không còn tâm sức nhằm duy trì, lớp trẻ kế cận ko còn, vì vậy nghệ thuật tuồng cổ đông đảo nơi đó hoàn toàn bị mai một. đa số người có thể còn truyền được nghề cũng còn siêu ít, còn nếu không thể khai thác, phân phát huy tối đa nguồn di tích sống ấy, hoàn toàn có thể sau vài ba năm nữa, nghệ thuật và thẩm mỹ tuồng cổ truyền thống nơi trên đây chỉ là ký kết ức một thời.

Đông Anh cũng là trong những vùng quê lừng danh với thẩm mỹ chèo. Tuy nhiên, rất nhiều nghệ nhân rất có thể truyền nghề không còn nhiều, nhất là đội ngũ nhạc công truyền thống đang già hóa nhanh, không có lớp trẻ nhằm truyền nghề.

Trong bối cảnh đô thị hóa đang ra mắt mạnh mẽ trên địa phận huyện, thời hạn tới, Đông Anh đang tích cực và lành mạnh hoàn thiện những tiêu chí để lấy huyện vươn lên là quận vào năm 2020, chính điều đó đang có tác động mạnh mẽ đối với hệ thống di sản văn hóa của huyện. Bởi vậy, nhà quản lý văn hóa tại huyện cần phải có giải pháp nhằm bảo tồn, phân phát huy quý hiếm di sản văn hóa nơi trên đây trong quá trình đô thị hóa; cần đánh giá lại giải pháp ứng xử đối với di sản văn hóa truyền thống trong xu hướng đổi khác văn hóa giai đoạn biến hóa từ buôn bản quê truyền thống thành đô thị hiện đại như ngày nay.

____________

1. Thị trấn ủy HĐND, ubnd huyện Đông Anh, Đông Anh với nghìn năm Thăng Long - Hà Nội, Nxb Hà Nội, 2010.

2. Chống VHTT thị trấn Đông Anh, Báo cáo tổng kết công tác thống trị di tích từ thời điểm năm 2001 - 2018, Đông Anh.