Hôm nọ ngồi tán dóc với vài các bạn về chuyện nhà hàng ở các nhà hàng phương Tây. Một trong những ‘nghi thức’ trong các quán ăn đó là bí quyết dùng dao với nĩa đến đúng cách. Cái chú ý này share với các bạn vài điều tôi học được để chúng ta không bỡ ngỡ.

Bạn đang xem: Cách dùng dao nĩa trong bữa ăn

Nhớ lần thứ nhất đi dự một buổi dạ tiệc (tiếng Anh điện thoại tư vấn là ‘function’) ngơi nghỉ Hunter Valley tôi mắc phải vụ việc dùng dao nĩa. Hôm sẽ là tiệc do tổ chức gây quĩ cho nghiên cứu và phân tích y khoa, bắt buộc ngoài các nhà khoa học cấp cao còn tồn tại các chánh trị gia cùng ông bà chủ của các tập đoàn thương mại Úc. Buổi dạ tiệc đó đắm đuối gần 10 triệu đô đến quĩ nghiên cứu! Tôi ngồi trong bàn có ông bà Kerry Packer (chủ đài truyền họa số 9) và lân cận Giáo sư PS (người đã qua đời gần 10 năm). Nhìn vào cái đĩa lớn, 2-3 nhiều loại li white toang lấp lánh, với một loạt dao nĩa có tác dụng tôi lúng túng. Liếc qua là biết buổi tiệc quý phái trọng. Hồi nào mang đến giờ chỉ thấy dao và nĩa thôi, sao bây chừ nhiều vượt — tôi hồi hộp tự hỏi trong bụng. Đến lúc được ship hàng món bánh mì, tôi ngần ngừ dùng dao nào, phải tôi liếc sang sát bên xem giáo sư PS sử dụng dao nĩa gì và tôi làm y chang. Nhưng đến lúc ăn xong món chánh, tôi xếp chéo dao với nĩa bên trên dĩa. Cố kỉnh là giáo sư PS hỏi nhỏ tôi là cỗ món ăn không ngon sao, tôi trả lời ngon lắm chớ. Cụ rồi PS chỉ tôi bí quyết xếp dao nĩa cho đúng cách để ra tín hiệu khen món ăn ngon. Nếu không tồn tại PS hướng dẫn thì đêm đó có thể tôi đã là 1 trong ‘con cừu đen’ trong lũ elite.

Sau này có dịp mày mò về etiquette (nghi thức) nhà hàng ăn uống của tín đồ phương Tây tôi bắt đầu thấy họ ước kì làm cho sao! Sự ước kì đó hoá ra chỉ bước đầu từ núm kỉ 18 tuyệt 19 thôi, chớ trước kia thì không phải vậy. Theo sách sử thì dao đã được sáng chế từ khôn cùng xa xưa, tuy thế nĩa thì chỉ mới xuất hiện từ cầm kỉ 16. Trong khi người Ý dùng nĩa trong bữa ăn đầu tiên trên cố gắng giới. Trước đó, fan Âu châu cần sử dụng tay nhằm bốc thức ăn.

Catherine de Medici (một trưởng mang từ Florence, Ý) là phu nhân của Vua Henry Đệ Nhị (1533). Khi bà quý phái Pháp làm cho dâu, bà rất kinh ngạc về sự bất nhã của tín đồ Pháp dịp đó. Thời đó, tín đồ Pháp thích dùng tay để ăn uống thịt. Vày đó, nhìn cách nạp năng lượng của dân Pháp bà de Medici viết rằng: ‘Ở Paris này, đa số người vẫn cười cợt chiếc tánh gọn gàng của người Ý vày họ sử dụng nĩa. Còn họ ở đây thì nốc cả lô thịt với dòng dao và ngón tay đầy mỡ.’ Mãi đến nạm kỉ 18 bạn Pháp mới ban đầu chấp dìm và cần sử dụng nĩa trong các bữa ăn.

Desiderius Erasmus là 1 trong những nhà nhân văn học bạn Hoà Lan từng biên soạn một cuốn sách về lối cư xử văn minh dành cho trẻ em. Trong sách, ông viết rằng ‘có vài ba người mỗi một khi ngồi xuống bàn ăn là thọc tay vào thức ăn. Đó là hành động của chó sói. Thọc ngón tay vào sơn súp là khôn xiết khiếm nhã. Bạn nên dùng dao cùng nĩa để đưa thức ăn.’

Từ nuốm kỉ 16 trở đi, dùng dao cùng nĩa trong bữa tiệc trở thành một nét văn hoá của giới thượng lưu giữ Âu châu. Bọn họ muốn bảo trì tánh thượng lưu đó và biệt lập với ‘thường dân’, cần họ đưa ra những qui mong (hay ‘nghi thức’) trong ăn uống uống. đều nghi thức đó đổi khác theo thời gian, và cho tới bây giờ thì ngay sát như tất cả ai quen thuộc với văn hoá siêu thị nhà hàng phương Tây đều biết cách dùng dao với nĩa.

Nghi thức xếp dao với nĩa?

Trong các nhà hàng sang trọng, chúng ta thấy có cái dĩa lớn, cutlery (có tức là dao nĩa), với ‘napkin’ (khăn trắng, mà nhiều từ điển dịch sai là ‘khăn vệ sinh miệng’). Tựu trung lại, có 5 trường hợp sắp xếp dao và nĩa, và cách mỗi tứ thế nhờ cất hộ một dấu hiệu đến người tiếp viên phục vụ:

• nếu như muốn thể hiện rằng bạn trải nghiệm món nạp năng lượng ngon, thì xếp nĩa với dao tuy vậy song nhau (nĩa trên, dao dưới) theo chiều ngang 180 độ;

• nếu còn muốn nói đến bồi bàn rằng các bạn đã ăn uống xong, xếp nĩa vào dao song song nhau, nhưng lại chiều dọc;

• nếu như bạn chê món ăn quá dở, để nĩa và dao giao chéo nhau;

• nếu như khách hàng chờ món nạp năng lượng mới, đặt nĩa với dao giao chéo cánh 90 độ, nĩa theo chiều dọc và dao chiều ngang;

• Nếu bạn có nhu cầu gởi tín hiệu ‘tôi hoàn thành một chút’ thì bố trí nĩa và dao ko giao chéo cánh nhau dẫu vậy bẹ ra.

Xem thêm: Giới Thiệu Về Mô Hình Sem Là Gì, Tản Mạn Về Mô Hình Sem


*
Hình 1: Cách thu xếp dao nĩa theo từng tình huống. Nĩa lúc nào thì cũng ở bên trái và dao lúc nào thì cũng ở bên đề xuất và lưỡi dao nên hướng trở về bên cạnh trái.

Đó là vài nghi tiết về dao cùng nĩa, cầm còn napkin thì sao? Napkin cũng có một lịch sử khá thọ đời, bắt đầu từ thời La Mã, họ dùng napkin nhằm lau mặt trước bữa tiệc (ngày ni thì vấn đề đó được xem như là không văn minh). Nghi thức sử dụng napkin rất có thể tóm tắt như sau:

• lúc ngồi vào bàn, mở napkin và đặt lên trên vế;

• nếu khách hàng đi khỏi ghế nhưng sắp đến quay lại, thì nhằm napkin trên ghế;

• nếu như khách hàng đã ăn uống xong, thì cần để napkin phía bên trái của dĩa;

• Không lúc nào để napkin trên dĩa ăn chấm dứt (rất khiếm nhã);

• ko xếp napkin chỉnh chu như thời gian ban đầu;

• Không khi nào dùng napkin nhằm lau mặt;

• Không lúc nào dùng napkin để lau dao nĩa;

• Không bao giờ dùng napkin để phủi bụi.


Hình 2: giải pháp dùng napkin. Khi trong thời điểm tạm thời vắng bàn (như đi vệ sinh) thì nhằm napkin bên trên ghế (không nên trên bàn) như hình trên. Còn nếu khi đã ăn dứt thì để napkin phía bên trái của dĩa, với không cần xếp napkin lại như cũ (hình phía dưới).

Tất cả hầu như nghi thức này đều nên học, và cần yếu chủ quan. Có tín đồ Việt rất có thể đã ở vị trí này rất nhiều năm nhưng vẫn ko biết áp dụng dao nĩa, bởi vì họ chỉ quen thuộc với dao nĩa thông thường trong quán ăn. (Sợ nhứt là chúng ta ăn chấm dứt và quăng mẫu napkin trên dĩa ăn đầy dầu mỡ, thấy rất dơ bẩn). Còn trong nhà hàng quán ăn loại ‘upmarket’ đều sở hữu những nghi tiết riêng, mà như tôi nói trên, là do họ đề ra để phân minh họ (giai cấp elite) với ách thống trị thấp hơn. Thành ra, nhìn cách họ dùng và xếp dao nĩa và napkin, người thông thuộc biết ngay người này thuộc kẻ thống trị nào và có ‘educated’ xuất xắc không.

Ở Úc, tôi thường xuất xắc khuyên những nhóm sinh viên cội Việt tổ chức triển khai những lớp học kĩ năng tiếp xúc như rứa này cho các em không quen với văn hoá ăn uống phương Tây. Một ngày nào kia mình sẽ có được dịp đi dự ‘function’ như tôi trước đó thì mình cần phải biết cách áp dụng dao nĩa theo ‘nghi thức’ của fan ta (‘nhập gia tuỳ tục’ mà), còn nếu sử dụng sai thì cũng chẳng ‘chết’ ai, nhưng bạn ta sẽ xem mình là hèn protocol.

Hai năm trước, một lớp học như thế được tổ chức ở UTS, sau phần lí thuyết, những em ấy được dẫn ra nhà hàng ăn uống như thực (có trả tiền). Trong bên hàng, bà giám đốc nhà hàng giới thiệu từng ‘thủ tục’ trong nhà hàng (cái nào ăn uống trước, cài gì nạp năng lượng sau, dao nĩa cho loại gì, rượu với li đề nghị ra thế nào cho đúng) mà bao gồm tôi cũng phải học hỏi và giao lưu thêm. Mong muốn những mẹo này giúp chúng ta làm thân quen với cách nhà hàng ăn uống của fan phương Tây.