Một nạm hệ ngoảnh mặt lại với lịch sử là một cầm cố hệ không có quá khứ cùng cũng không tồn tại tương lai”(*) – Nhưng bằng cách nào để lịch sử dân tộc và núm hệ hiện đại nhất lại ngay gần được với nhau, khi mà môn lịch sử vẻ vang trong ngôi trường học hay thiếu hấp dẫn? Kì thi vào lớp 10 trung học phổ thông công lập ở thủ đô năm học tập 2019- 2020, tuyển lựa môn thi yêu cầu thứ 4 là kế hoạch sử. Và không riêng gì Hà Nội, mà hải phòng và tỉnh nghệ an cũng lựa chọn môn học tập này để gia công tiêu chí tuyển chọn sinh bên dưới dạng đề thi tổ hợp hai đến bố môn. Làm sao để đoạt được kiến thức môn học này? bọn họ cần phương thức học hiệu quả, sáng tạo. Ví dụ điển hình như, học lịch sử vẻ vang bằng… thơ!

Phương pháp học lịch sử vẻ vang qua Thơ thực tế đã lộ diện và khá phổ biến những năm trước. Thậm chí, từ thời điểm cách đó hàng chục năm, bác Hồ đã gồm có vần thơ rất hay về kế hoạch sử, dễ dàng nhớ, dễ thuộc:

… Hồng Bàng là Tổ nước ta

Nước ta khi đó gọi là Văn Lang

Thiếu niên ta khôn xiết vẻ vang

Trẻ con Phù Đổng giờ vang muôn đời…

… bên Trần kẻ thống trị giang san,

Trị lặng trong nước, quấy tan địch ngoài,

Quân Nguyên binh giỏi tướng tài:

Đánh đâu được đấy, dông lâu năm Á, Âu,

Tung hoành chiếm phần nửa Âu châu,

Chiếm Cao Ly, lấy nước Tàu bao la,

Lăm le mong mỏi chiếm nước ta,

Năm mươi vạn bộ đội vượt qua biên thuỳ,

Hải quân theo bể kéo đi,

Hai con đường vây kín đáo Bắc Kỳ như nen.

Bạn đang xem: Bài thơ về môn lịch sử

Dân ta nào bao gồm chịu hèn,

Đồng tâm, thích hợp lực mấy phen xua đuổi Tàu.

Ông trần Hưng Đạo nạm đầu,

Dùng mưu du kích đánh Tàu chảy hoang,

Mênh mông một giải Bạch Đằng,

Nghìn thu soi rạng giống loại quang vinh,

Hai lần đại phá Nguyên binh,

Làm cho Tàu bắt buộc thất khiếp rụng rời…

Không chỉ bài bác thơ – sử khét tiếng ấy của chưng Hồ, mấy năm trở lại đây, tương đối nhiều câu thơ – lịch sử đã được lưu giữ truyền. Có khi biết rõ tác giả, có khi khuyết danh… tuy thế thơ đã khiến sử trở nên hấp dẫn, thu hút, nhiều người nhớ, nhiều người thuộc.

Đường Lâm mảnh đất cất nôi

Ngô Quyền luyện võ ngàn đời tự khắc ghi

Người trí dũng cụ kỳ thi họa

Dáng uy phong sức đả muôn loài

(Chưa rõ tác giả)

Hay là:

Bố nói chuyện Điện Biên

Bộ đội mình chiến thắng

Lũ Tây bị tóm gọn sống

Ta giải đi từng hàng

Tướng Đờ mèo xin hàng

Bốt đồn các san phẳng

Cờ quyết chiến quyết thắng

Tung bay trên nóc hầm

Chiều mùng bảy mon năm

Một chiều hè lịch sử

(Trần Đăng Khoa)

Hoặc:

Trước khi cầm chiến sản phẩm hai (trước 1945)

Đông nam giới châu Á rơi vào thực Tây

Nhật bạn dạng phát xít kéo dây đầu hàng

Toàn Đông nam Á chuẩn bị sẵn sàng

In-đô, Lào, Việt sao vàng chiến thắng to

(Thầy giáo Nguyễn Khả Tuấn, trung học cơ sở Trần Đăng Ninh, Hà Nội)

*

Không chỉ vậy, Thơ – Sử, thơ về danh nhân lịch sử đã được xuất bản thành sách, thành lập rộng rãi. Như năm 2015, NBX Hội bên văn xuất bản cuốn thơ Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết (câu mang từ bài xích thơ nổi tiếng Cáo tật thị chúng – tất cả bệnh bảo hồ hết người, của Mãn Giác thiền sư), tác giả là PGS-TS Đoàn Thị Thu Vân, giáo viên khoa Ngữ Văn ngôi trường Đại học Sư phạm TP. Hồ nước Chí Minh. Những bài xích thơ thất ngôn tứ giỏi về những danh nhân văn hóa, lịch sử hào hùng trong tập thơ được reviews cao và còn gọi là “thơ – dựng bia”.

Chẳng hạn, vị vua đầu triều Lý – Lý Thái Tổ được hiện lên rõ nét trong bài bác thơ bên dưới đây:

Chí lớn mở sở hữu nền từ bỏ chủ,

Quốc đô dời mang đến Đại La thành.

Rồng vàng nghênh đón thuyền chân chúa,

Trăm bọn họ vui ca cảnh thái bình.

Còn đây là những câu thơ như vẽ về vị vua thứ cha của triều trần – è cổ Nhân Tông:

Ngự giá bán hai lần xua giặc Nguyên,

Công thành thân thoái ẩn non Yên.

Tùy duyên vui đạo vai trung phong an lạc,

Nửa gánh giang sơn, nửa gối Thiền.

Và danh tướng tá lừng lẫy đời è cổ – Hưng Đạo Đại Vương trần Quốc Tuấn, liệu có ai không nhận biết ở bài bác thơ dưới:

Nửa đêm vỗ gối nhức lòng tướng,

Hịch truyền “Sát Thát” dậy non sông.

Quên hiềm gia tộc, trung ráng hiếu,

Đời sau còn mãi tiếng anh hùng.

Xem thêm: Top Công Thức Xoay Rubik 3X3 Nâng Cao Nhanh Nhất, Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Giải Rubik 3X3 Bằng Cfop

*

Có một tập thơ – sử không giống thiết tưởng cũng cần phải nhắc đến: cuốn Diễn ca lịch sử Việt Nam của ông vua Văn Lược – quản trị Hội đồng quản ngại trị, tgđ điều hành Trường càng nhiều liên cung cấp Đa trí thông minh (MIS), Hà Nội. Ví như tập thơ của người sáng tác Đoàn Thị Thu Vân triệu tập thể hiện tại chân dung những nhân vật lịch sử, thì tập thơ Diễn ca lịch sử dân tộc Việt Nam của ông hoàng Văn Lược là sự việc tổng lược về lịch sử hào hùng dân tộc – phần đa nội dung bao gồm trong chương trình giáo dục và đào tạo bậc phổ thông…. Hệ thống nhan đề tè mục vào cuốn thơ bộc lộ tính tức thời mạch của chiều dài lịch sử dân tộc đất nước: Cội nguồn dân tộc bản địa – Một ngàn năm Bắc ở trong – những Triều đại thời kỳ phong kiến độc lập – Thời Pháp nằm trong – Thời kỳ tự 1945 tới nay

Những câu thơ – sử của ông vua Văn Lược được viết theo thể lục chén bát truyền thống, nhịp nhàng, uyển chuyển, dễ hiểu và dễ thuộc. Như khi biểu hiện khí thế hào hùng của dân tộc giữa những năm kháng chiến chống thực dân Pháp cùng đế quốc Mỹ:

… Ta lập Việt Bắc chiến khu

Trường kỳ kháng chiến tuy nhiên gian nan.

Chiến dịch biên thuỳ mở màn

Trận Điện Biên đậy đập chảy Pháp thù.

Chiến công hiển hách ngàn thu

Địa mong chấn động, tan tù đọng thực dân.

Nước ta chia giảm hai phần

Phía Nam, Mỹ lại núm chân Pháp vào.

Mỹ – Diệm đàn áp gắt gao

Đồng Khởi nổi dậy phong trào đấu tranh,

Mặt trận giải phóng hình thành

Quyết đánh Mỹ – Ngụy tan tành khói mây.

Vạn Tường, Ấp Bắc là đây

Mậu Thân 68 trận này béo lao,

Chiến chiến thắng Đường 9 – phái mạnh Lào

Tiếp theo: Chiến dịch cao trào Tây Nguyên.

Mỹ thua kém thất hòn đảo bát điên

Chúng đành cần rút khỏi khu vực miền nam ta.

Một viên diện bắt đầu mở ra

Tiến lên toàn thắng bài bác ca khải hoàn…

* * *

Có thể nói, phương pháp thơ hóa lịch sử đã góp thêm phần làm phong phú, nhiều chủng loại thêm cách thức tiếp cận môn lịch sử trong công ty trường. Đây chưa phải là phương án mang tính trong thời điểm tạm thời mà có tác dụng lâu lâu năm cho bài toán dạy cùng học môn này. Tính thông tin, sự kiện của sử được thể hiện bằng tính trữ tình, hàm súc của thơ, khiến cho những kỹ năng và kiến thức tưởng chừng thô khan, nặng nề nề hốt nhiên trở đề xuất mềm mại, giàu nhịp điệu cùng đi sâu vào lòng người. Và hẳn rằng bao gồm một ngày, họ dễ dàng tìm kiếm kiếm được không ít bài thơ – lịch sử dân tộc không bắt buộc của giáo viên, của không ít “người phệ yêu sử”, nhưng mà của chính học sinh tự sáng tác. Lúc đó, chúng ta có thể tự tin về lốt ấn của môn học tập này vào trái tim, trong niềm say mê, hào hứng của chính bạn học./.

Chú thích

(*) câu nói của Robert A Heinlein, bên văn khét tiếng người Mỹ, ““bậc thầy của những nhà văn kỹ thuật viễn tưởng”.